buppou

Tương Ưng Bộ · SN 12.22

Kinh Mười Lực (2)

Dutiyadasabalasutta — bài thứ hai

6 phút đọc · đối chiếu Pali trên SuttaCentral

Giới thiệu bài kinh

Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.

Kinh Mười Lực (2) (Dutiyadasabalasutta) là bài 12.21 cộng thêm một nửa — và nửa ấy mới là phần đáng đọc.

Nửa đầu giống hệt bài trước: mười lực, bốn chỗ không sợ hãi, tiếng rống sư tử, năm uẩn ba mặt, công thức "cái này có mặt thì cái kia có mặt". Không đổi một chữ.

Rồi đến nửa sau, mở bằng một câu tuyên bố:

Này các tỳ-kheo, pháp ấy đã được Ta khéo thuyết giảng như vậy: rõ ràng, mở ra, được làm sáng tỏ, không còn chắp nối.

Chinnapilotika — "không còn chắp nối" — là hình ảnh một tấm vải rách đã được vá kín, không còn chỗ hở. Và từ đó Ngài nói về tinh tấn, bằng một lời thề vẫn còn được tụng đến hôm nay:

Dù chỉ còn lại da, gân và xương, dù thịt và máu trong thân ta khô cạn, Ta sẽ không dừng sự tinh tấn cho đến khi đạt được cái mà sức người có thể đạt được.

Rồi một loạt câu ngắn, dứt khoát, gần như tục ngữ:

Người biếng nhác sống trong khổ, bị bao vây bởi các pháp ác và bất thiện. Người đã khởi tinh tấn thì sống trong lạc, viễn ly khỏi các pháp ác và bất thiện. Không thể đạt được cái tối thượng bằng cái thấp hèn. Cái tối thượng được đạt bằng cái tối thượng.

Và câu cuối cùng, câu mà nhiều người đọc xong phải dừng lại:

Khi nghĩ đến lợi ích của chính mình, thế là đủ để không phóng dật mà làm cho xong. Khi nghĩ đến lợi ích của người khác, thế là đủ để không phóng dật mà làm cho xong. Khi nghĩ đến lợi ích của cả hai, thế là đủ để không phóng dật mà làm cho xong.

Ba lý do, cùng một kết luận. Nghĩa là: không có cách nào để mình đứng ngoài việc này — dù nhìn từ đâu, cũng ra cùng một lời mời.

Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Nhân Duyên (Nidānasaṃyutta), tương ưng thứ 12.

Phẩm Mười Lực (Dasabalavagga) — phẩm thứ ba của Tương Ưng Nhân Duyên.

Kinh Mười Lực (2) (Dutiyadasabalasutta) — bài thứ hai.


Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.

"Này các tỳ-kheo, Như Lai có đủ mười lực và bốn chỗ không sợ hãi. Nhờ vậy Ngài nhận chỗ của con bò đực, rống tiếng rống sư tử giữa các hội chúng, và chuyển bánh xe phạm:

'Sắc là như vậy, sự sinh khởi của sắc là như vậy, sự chấm dứt của sắc là như vậy.

Thọ là như vậy, sự sinh khởi của thọ là như vậy, sự chấm dứt của thọ là như vậy.

Tưởng là như vậy, sự sinh khởi của tưởng là như vậy, sự chấm dứt của tưởng là như vậy.

Các hành là như vậy, sự sinh khởi của các hành là như vậy, sự chấm dứt của các hành là như vậy.

Thức là như vậy, sự sinh khởi của thức là như vậy, sự chấm dứt của thức là như vậy.

Khi cái này có mặt thì cái kia có mặt; do cái này sinh khởi mà cái kia sinh khởi.

Khi cái này không có mặt thì cái kia không có mặt; do cái này chấm dứt mà cái kia chấm dứt. Đó là:

vô minh duyên hành;

hành duyên thức; thức duyên danh sắc; danh sắc duyên sáu xứ; sáu xứ duyên xúc; xúc duyên thọ; thọ duyên ái; ái duyên thủ; thủ duyên hữu; hữu duyên sinh; sinh duyên già chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sinh khởi.

Như vậy là sự sinh khởi của toàn bộ khối khổ này.

Do sự ly tham và chấm dứt vô minh không còn dư tàn, hành chấm dứt;

hành chấm dứt nên thức chấm dứt; thức chấm dứt nên danh sắc chấm dứt; danh sắc chấm dứt nên sáu xứ chấm dứt; sáu xứ chấm dứt nên xúc chấm dứt; xúc chấm dứt nên thọ chấm dứt; thọ chấm dứt nên ái chấm dứt; ái chấm dứt nên thủ chấm dứt; thủ chấm dứt nên hữu chấm dứt; hữu chấm dứt nên sinh chấm dứt; sinh chấm dứt nên già chết, sầu, bi, khổ, ưu, não chấm dứt.

Như vậy là sự chấm dứt của toàn bộ khối khổ này.'

Này các tỳ-kheo, pháp ấy đã được Ta khéo thuyết giảng như vậy: rõ ràng, mở ra, được làm sáng tỏ, không còn chắp nối.

Trong pháp đã được khéo thuyết giảng như vậy, này các tỳ-kheo, một người con nhà lành đã xuất gia vì niềm tin chỉ cần khởi lên tinh tấn như vầy:

'Dù chỉ còn lại da, gân và xương, dù thịt và máu trong thân ta khô cạn, Ta sẽ không dừng sự tinh tấn cho đến khi đạt được cái mà sức người, tinh tấn của người và nỗ lực của người có thể đạt được.'

Này các tỳ-kheo, người biếng nhác sống trong khổ, bị bao vây bởi các pháp ác và bất thiện, và bỏ mất mục đích lớn của mình.

Này các tỳ-kheo, người đã khởi tinh tấn thì sống trong lạc, viễn ly khỏi các pháp ác và bất thiện, và làm viên mãn mục đích lớn của mình.

Này các tỳ-kheo, không thể đạt được cái tối thượng bằng cái thấp hèn.

Này các tỳ-kheo, cái tối thượng được đạt bằng cái tối thượng.

Này các tỳ-kheo, phạm hạnh này là phần tinh túy, và bậc Đạo sư đang có mặt.

Vì vậy, này các tỳ-kheo, hãy khởi tinh tấn để đạt được cái chưa đạt, chứng được cái chưa chứng, thực hiện được cái chưa thực hiện.

'Như vậy việc xuất gia của chúng ta sẽ không trống rỗng, mà có quả, có kết quả.

Và những người đã cúng dường cho chúng ta y phục, thức ăn khất thực, chỗ ở và thuốc chữa bệnh, thì việc ấy nơi chúng ta sẽ có quả lớn, có lợi ích lớn.'

Này các tỳ-kheo, các ông hãy học như vậy.

Này các tỳ-kheo, khi nghĩ đến lợi ích của chính mình, thế là đủ để không phóng dật mà làm cho xong.

Này các tỳ-kheo, khi nghĩ đến lợi ích của người khác, thế là đủ để không phóng dật mà làm cho xong.

Này các tỳ-kheo, khi nghĩ đến lợi ích của cả hai, thế là đủ để không phóng dật mà làm cho xong."

Kinh Mười Lực (2), bài thứ hai, đến đây là hết.

Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.

Về phương pháp dịch →