Kinh Năm Điều Sợ Hãi

Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.

Bài thứ mười bốn là bài chốt phẩm — và nó khác hẳn mười ba bài trước ở ba điểm.

Thứ nhất, nó không nói về năm pháp tâm lý. Nó nói về năm giới:

Sát sinh, trộm cắp, tà hạnh trong các dục, nói dối, và uống rượu và các chất say làm nhân cho phóng dật.

Đó là năm giới căn bản, không phải năm triền cái. Và việc đặt nó ở cuối phẩm là một lựa chọn: sau mười ba bài về tâm, bài cuối nói về việc làm.

Tên bài — Pañcaverasutta, Kinh Năm Điều Sợ Hãi — giải thích tại sao. Vera là mối thù, sự thù nghịch. Và phá năm giới thì gieo năm mối thù: với người bị giết, với người bị lấy của, với người bị phản bội, với người bị lừa, và với chính mình.

Sợ hãi — vera cũng là cái người ta sợ. Và bài này nói: cái người ta sợ không đến từ bên ngoài. Nó đến từ năm việc ấy.

Thứ hai, nó có kệ tóm tắt phẩm — tassuddānaṁ — thứ mà mười ba bài trước không có.

Người nữ và người nam, những khổ riêng, và ba pháp; sân hận và ghi hận, ganh tị cùng keo kiệt; ngoại tình và phá giới, ít nghe cùng lười biếng; thất niệm, năm điều sợ hãi, được nói trong phe đen.

Tám dòng, mười bốn bài. Đó là một bảng mục lục bằng thơ, và nó được tụng lên để người nghe nhớ phẩm này có gì.

Thứ ba, nó đóng phẩm bằng một câu rất ngắn: "Phẩm Phép Lặp Thứ Nhất, phẩm thứ nhất, đến đây là hết."

Tên phẩm — Paṭhamapeyyālavagga — đáng để ý. Peyyāla là phép lặp, cái được lặp đi lặp lại. Và tên phẩm nói thẳng: phẩm này là một phép lặp.

Đó là một sự thừa nhận rất lạ trong một bộ kinh: người biên tập biết rằng phẩm này là những biến thể của một khuôn, và họ đặt tên nó như vậy.

Không giả vờ mỗi bài là một sáng tác mới. Chỉ là: mười bốn bài, cùng một khuôn, và đây là cái khuôn.