Tương Ưng Bộ · SN 37.24
Kinh Năm Giới
Pañcasīlasutta — bài thứ hai mươi tư
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ hai mươi bốn là bài chốt phẩm hai — và nó trở lại đầy đủ, sau tám bài rút gọn.
Không sát sinh, không trộm cắp, không tà hạnh trong các dục, không nói dối, và không uống rượu và các chất say làm nhân cho phóng dật.
Năm giới, thể phủ định. Đối của bài 14, năm giới, thể khẳng định (sát sinh, trộm cắp, tà hạnh, nói dối, uống rượu).
Cùng năm điều, hai cách nói. Và cách nói ở đây là cách nói của người giữ giới: không làm, chứ không phải làm điều ngược lại.
Đó là một đặc điểm của giới luật Phật giáo, và nó đáng để ý: giới được phát biểu bằng phủ định. Không phải "hãy tôn trọng sự sống", mà là "không sát sinh".
Cái khung là cái không làm. Và cái không làm ấy là một việc có thể kiểm tra được.
Rồi kệ tóm tắt phẩm hai:
Trong phẩm thứ hai, không sân hận, không ghi hận, không ganh tị; không keo kiệt, không ngoại tình, có giới hạnh và nghe nhiều; tinh tấn, chánh niệm, và giới, được nói trong phe trắng.
Sáu dòng, ngắn hơn phẩm một hai dòng. Và cái ngắn ấy phản ánh cái ngắn của các bài: phẩm hai có ít chữ hơn phẩm một, và kệ của nó cũng vậy.
Phe trắng — sukkapakkha — đối phe đen — kaṇhapakkha. Hai chữ ấy là tên của hai nửa tháng âm lịch, và cũng là tên của hai chiều đạo đức.
Một hình ảnh rất đẹp: đạo đức như tuần trăng. Không phải thiện và ác, mà là đang lớn và đang tàn.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Nữ Nhân (Mātugāmasaṃyutta), tương ưng thứ 37.
Phẩm Phép Lặp Thứ Hai (Dutiyapeyyālavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Nữ Nhân.
Kinh Năm Giới (Pañcasīlasutta) — bài thứ hai mươi tư.
"Này Anuruddha, người nữ hội đủ năm pháp thì sau khi thân tan rã, sau khi chết, đi vào cõi lành, cõi trời, thế giới chư thiên.
Năm pháp ấy là gì?
Không sát sinh, không trộm cắp, không tà hạnh trong các dục, không nói dối, và không uống rượu và các chất say làm nhân cho phóng dật —
Này Anuruddha, người nữ hội đủ năm pháp ấy thì sau khi thân tan rã, sau khi chết, đi vào cõi lành, cõi trời, thế giới chư thiên."
Bài thứ mười.
Phẩm Phép Lặp Thứ Hai, phẩm thứ hai, đến đây là hết.
Kệ tóm tắt phẩm:
Trong phẩm thứ hai, không sân hận,
không ghi hận, không ganh tị;
không keo kiệt, không ngoại tình,
có giới hạnh và nghe nhiều;
tinh tấn, chánh niệm, và giới,
được nói trong phe trắng.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.