Tương Ưng Bộ · SN 45.26
Kinh Người Xấu (II)
Dutiyaasappurisasutta — bài thứ hai mươi sáu
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Người Xấu (II) (Dutiyaasappurisasutta) là bài sắc nhất của phẩm, và nó thêm một bậc thang mà bài trước không có.
Không chỉ có "người xấu" — mà có "người xấu hơn người xấu" (asappurisena asappurisataro). Và "người tốt hơn người tốt".
Khác biệt nằm ở hai chữ thêm vào cuối danh sách:
người xấu — tà kiến … tà định; người xấu hơn người xấu — tà kiến … tà định, tà trí, tà giải thoát.
Cùng tám nhánh, nhưng thêm hai thứ cuối: cái biết sai và cái thoát ly sai. Nghĩa là: người đi sai mà còn biết mình đang đi sai thì chỉ là người xấu. Còn người đi sai mà tin rằng mình đã biết đúng và đã thoát, thì tệ hơn.
Đây là một trong những bài khó nghe nhất của Tương Ưng Đạo, và nó không dành cho ai cụ thể — nó chỉ nói một cơ chế: cái sai tự xác nhận mình là đúng thì bịt luôn lối ra.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Tà (Micchattavagga) — phẩm thứ ba của Tương Ưng Đạo.
Kinh Người Xấu (II) (Dutiyaasappurisasutta) — bài thứ hai mươi sáu.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī (Xá-vệ).
"Này các tỳ-kheo, ta sẽ giảng cho các ông về người xấu và người xấu hơn người xấu.
Và ta sẽ giảng cho các ông về người tốt và người tốt hơn người tốt.
Hãy nghe.
Và này các tỳ-kheo, người xấu là ai?
Ở đây, này các tỳ-kheo, có người có tà kiến, có tà tư duy, có tà ngữ, có tà nghiệp, có tà mạng, có tà tinh tấn, có tà niệm, có tà định —
này các tỳ-kheo, người ấy được gọi là người xấu.
Và này các tỳ-kheo, người xấu hơn người xấu là ai?
Ở đây, này các tỳ-kheo, có người có tà kiến, có tà tư duy, có tà ngữ, có tà nghiệp, có tà mạng, có tà tinh tấn, có tà niệm, có tà định, lại có tà trí và tà giải thoát —
này các tỳ-kheo, người ấy được gọi là người xấu hơn người xấu.
Và này các tỳ-kheo, người tốt là ai?
Ở đây, này các tỳ-kheo, có người có chánh kiến, có chánh tư duy, có chánh ngữ, có chánh nghiệp, có chánh mạng, có chánh tinh tấn, có chánh niệm, có chánh định —
này các tỳ-kheo, người ấy được gọi là người tốt.
Và này các tỳ-kheo, người tốt hơn người tốt là ai?
Ở đây, này các tỳ-kheo, có người có chánh kiến, có chánh tư duy, có chánh ngữ, có chánh nghiệp, có chánh mạng, có chánh tinh tấn, có chánh niệm, có chánh định, lại có chánh trí và chánh giải thoát —
này các tỳ-kheo, người ấy được gọi là người tốt hơn người tốt.
Kinh Người Xấu (II), bài thứ hai mươi sáu, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.