Tương Ưng Bộ · SN 45.25
Kinh Người Xấu
Paṭhamaasappurisasutta — bài thứ hai mươi lăm
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Người Xấu (Paṭhamaasappurisasutta) đổi nhãn sang con người: không còn "tánh", "pháp", "đường đi" — mà là asappurisa, người xấu.
Nhưng định nghĩa thì hoàn toàn giống bài 45.21, chỉ đổi động từ: không phải "đó là", mà là "người ấy có tà kiến, có tà tư duy…".
Đây là chỗ đáng dừng lại lâu nhất trong cả phẩm. Từ 45.21 đến 45.26, cùng một danh sách tám thứ được gọi bằng sáu cái tên khác nhau, và cái tên thứ sáu là một con người:
tánh tà → pháp bất thiện → đường đi sai → người xấu
Kinh không nói "người ấy là người xấu vì làm điều ác". Kinh nói: người có tà kiến, tà tư duy… — ấy được gọi là người xấu. Cái nhìn, cái suy nghĩ, cái nói, cái làm, cái nuôi sống mình: đó là con người.
Và ngược lại, bài 45.25 cũng định nghĩa người tốt bằng đúng tám nhánh còn lại. Không có tiêu chuẩn nào khác.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Tà (Micchattavagga) — phẩm thứ ba của Tương Ưng Đạo.
Kinh Người Xấu (Paṭhamaasappurisasutta) — bài thứ hai mươi lăm.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī (Xá-vệ).
"Này các tỳ-kheo, ta sẽ giảng cho các ông về người xấu và người tốt.
Hãy nghe.
Và này các tỳ-kheo, người xấu là ai?
Ở đây, này các tỳ-kheo, có người có tà kiến, có tà tư duy, có tà ngữ, có tà nghiệp, có tà mạng, có tà tinh tấn, có tà niệm, có tà định —
này các tỳ-kheo, người ấy được gọi là người xấu.
Và này các tỳ-kheo, người tốt là ai?
Ở đây, này các tỳ-kheo, có người có chánh kiến, có chánh tư duy, có chánh ngữ, có chánh nghiệp, có chánh mạng, có chánh tinh tấn, có chánh niệm, có chánh định —
này các tỳ-kheo, người ấy được gọi là người tốt.
Kinh Người Xấu, bài thứ hai mươi lăm, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.