Tương Ưng Bộ · SN 35.224
Kinh Nội Xứ Vô Ngã
Ajjhattāyatanaanattasutta — bài thứ năm mươi bảy
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ năm mươi tám là ô thứ ba: nội xứ, vô ngã.
Này các tỳ-kheo, con mắt là vô ngã, cái tai là vô ngã, cái mũi là vô ngã, cái lưỡi là vô ngã, cái thân là vô ngã và ý là vô ngã.
Rồi hai đoạn kết.
Và đây là ô quan trọng nhất của ba ô nội xứ, vì nó là ô mà cả bộ Tương Ưng hướng tới.
Vô thường là một nhận xét. Khổ là một đánh giá. Vô ngã là một cái thấy — và cái thấy ấy giải phóng.
Đó là lý do vì sao trong công thức ba bước, vô ngã luôn đứng cuối: nó không phải một bước suy ra thêm, nó là chỗ dừng.
Sau vô ngã không còn bước nào. Và kinh này không đưa ra bước nào — nó chỉ nói: thấy vậy thì nhàm chán, ly tham, giải thoát.
Nghĩa là: vô ngã không dẫn tới giải thoát. Thấy vô ngã mới là giải thoát — và hai cái ấy là một.
Đó là một câu rất gọn, và nó là toàn bộ bài 224.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sáu Xứ (Saḷāyatanasaṃyutta), tương ưng thứ 35.
Phẩm Sáu Mươi Phép Lặp (Saṭṭhipeyyālavagga) — phẩm thứ mười bảy của Tương Ưng Sáu Xứ.
Kinh Nội Xứ Vô Ngã (Ajjhattāyatanaanattasutta) — bài thứ năm mươi bảy.
"Này các tỳ-kheo, con mắt là vô ngã, cái tai là vô ngã, cái mũi là vô ngã, cái lưỡi là vô ngã, cái thân là vô ngã và ý là vô ngã.
Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử đã nghe nhiều nhàm chán đối với con mắt, nhàm chán đối với cái tai, nhàm chán đối với cái mũi, nhàm chán đối với cái lưỡi, nhàm chán đối với cái thân và nhàm chán đối với ý.
Do nhàm chán nên ly tham; do ly tham nên được giải thoát; khi được giải thoát, vị ấy biết: Ta đã được giải thoát; vị ấy biết: Sinh đã tận, đời sống phạm hạnh đã sống xong, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lại đời này nữa."
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.