Tương Ưng Bộ · SN 23.22
Kinh Pháp Đoạn Diệt
Nirodhadhammasutta — bài thứ hai mươi hai
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài này hỏi một chữ: pháp đoạn diệt (nirodhadhamma).
Bạch Đức Thế Tôn, pháp đoạn diệt là gì?
Câu trả lời luôn cùng một khuôn: sắc là pháp đoạn diệt, thọ là pháp đoạn diệt, tưởng là pháp đoạn diệt, hành là pháp đoạn diệt, thức là pháp đoạn diệt. Rồi công thức quen thuộc — nhàm chán, ly tham, giải thoát, tuệ khởi lên: đã giải thoát.
Nghĩa của chữ ấy: thứ có thể tắt hẳn.
Pháp đoạn diệt là chữ cuối — và là chữ mà cả mười một bài trước đang dẫn tới. Cái gì tắt được thì sự tắt ấy cũng là một pháp, và cũng phải được biết.
Sau đó là bài kệ tóm tắt phẩm: Ma, pháp Ma, vô thường, khổ, vô ngã, và bốn chữ cuối cùng của chuỗi.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Rādha (Rādhasaṃyutta), tương ưng thứ 23.
Phẩm Ma (Hai) (Dutiyamāravagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Rādha.
Kinh Pháp Đoạn Diệt (Nirodhadhammasutta) — bài thứ hai mươi hai.
"Tại Sāvatthī.
Ngồi một bên, Tôn giả Rādha bạch Đức Thế Tôn:
Bạch Đức Thế Tôn, người ta nói pháp đoạn diệt, pháp đoạn diệt.
Bạch Đức Thế Tôn, pháp đoạn diệt là gì?
Này Rādha, sắc là pháp đoạn diệt, thọ là pháp đoạn diệt, tưởng là pháp đoạn diệt, hành là pháp đoạn diệt, thức là pháp đoạn diệt.
Thấy như vậy, này Rādha, bậc thánh đệ tử đã nghe nhiều nhàm chán nơi sắc, nhàm chán nơi thọ, nhàm chán nơi tưởng, nhàm chán nơi hành, nhàm chán nơi thức. Nhàm chán nên ly tham; ly tham nên giải thoát. Trong sự giải thoát, tuệ khởi lên: đã giải thoát.
Vị ấy biết: sinh đã tận, phạm hạnh đã sống xong, điều cần làm đã làm, không còn trở lại đời này nữa.
Bài thứ mười hai.
Phẩm Ma thứ hai.
Tóm tắt phẩm này:
Ma và pháp Ma,
vô thường và hai bài tiếp;
khổ và hai bài,
vô ngã cũng vậy;
tiêu hoại, tan rã, sinh khởi,
và pháp đoạn diệt — ấy là mười hai bài."
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.