Tương Ưng Bộ · SN 35.104
Kinh Phương Thức An Ổn Khỏi Ách
Yogakkhemisutta — bài thứ nhất
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Phẩm thứ mười một mở đầu bằng một bài rất ngắn, và bài ấy đặt tên cho cả phẩm: Yogakkhemi.
Này các tỳ-kheo, Ta sẽ giảng cho các vị bài pháp về phương thức an ổn khỏi ách.
Yogakkhema là một chữ ghép. Yoga ở đây không phải "thiền" — nó là ách, là sự trói buộc, sự gắng sức mệt nhọc. Khema là an ổn, không nguy hiểm.
Vậy yogakkhemi là người đã an ổn khỏi ách — đã ra khỏi cái mệt nhọc trói buộc.
Và bài này nói vì sao Đức Như Lai được gọi như vậy. Có hai lý do, và lý do thứ hai là chỗ đáng để ý:
Các sắc ấy đã được Như Lai đoạn trừ, nhổ tận gốc, làm cho không còn chỗ đứng. Và vì Ngài đã dạy con đường để đoạn trừ chúng, nên Như Lai được gọi là bậc an ổn khỏi ách.
Lý do thứ nhất là chuyện của Ngài. Lý do thứ hai là chuyện của chúng ta.
Chữ ấy — yogakkhemi — vì vậy không chỉ mô tả một trạng thái. Nó mô tả một việc đã làm xong, và việc ấy gồm cả phần chỉ đường cho người khác.
Đó là lý do bài này chỉ có mười hai đoạn: nó chỉ định nghĩa một chữ. Nhưng chữ ấy là chữ mở cửa cho cả phẩm — mười bài sau sẽ nói cái ách là gì, và làm sao ra khỏi.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sáu Xứ (Saḷāyatanasaṃyutta), tương ưng thứ 35.
Phẩm An Ổn Khỏi Ách (Yogakkhemivagga) — phẩm thứ một của Tương Ưng Sáu Xứ.
Kinh Phương Thức An Ổn Khỏi Ách (Yogakkhemisutta) — bài thứ nhất.
"Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī (Xá-vệ), trong rừng Jeta (Kỳ-đà), tại tịnh xá của Anāthapiṇḍika (Cấp Cô Độc).
Này các tỳ-kheo, Ta sẽ giảng cho các vị bài pháp về phương thức an ổn khỏi ách.
Hãy nghe cho kỹ.
Và này các tỳ-kheo, phương thức an ổn khỏi ách ấy là gì?
Này các tỳ-kheo, có những sắc được nhãn thức biết đến — đáng ưa, đáng thích, đáng vừa lòng, đẹp đẽ, liên hệ đến dục, khơi gợi tham.
Đức Như Lai đã đoạn trừ chúng, nhổ tận gốc, làm cho không còn chỗ đứng, làm cho không còn hiện hữu, không còn sinh khởi trong tương lai.
Và vì Ngài đã dạy con đường để đoạn trừ chúng, nên Đức Như Lai được gọi là bậc an ổn khỏi ách. Cũng vậy với tai, mũi, lưỡi, thân.
Này các tỳ-kheo, có những pháp được ý thức biết đến — đáng ưa, đáng thích, đáng vừa lòng, đẹp đẽ, liên hệ đến dục, khơi gợi tham.
Đức Như Lai đã đoạn trừ chúng, nhổ tận gốc, làm cho không còn chỗ đứng, làm cho không còn hiện hữu, không còn sinh khởi trong tương lai.
Và vì Ngài đã dạy con đường để đoạn trừ chúng, nên Đức Như Lai được gọi là bậc an ổn khỏi ách.
Này các tỳ-kheo, đấy là phương thức an ổn khỏi ách."
Bài thứ nhất.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.