buppou

Tương Ưng Bộ · SN 35.76

Kinh Rādha Về Vô Thường

Rādhaaniccasutta — bài thứ ba

3 phút đọc · đối chiếu Pali trên SuttaCentral

Giới thiệu bài kinh

Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.

Bài thứ ba đổi người hỏi: Tôn giả Rādha. Và câu hỏi của Ngài là câu mà nhiều người muốn hỏi nhưng ngại:

Bạch Thế Tôn, lành thay, xin Ngài giảng cho con pháp một cách vắn tắt. Sau khi nghe pháp ấy, con sẽ sống một mình, xa lánh, không phóng dật, nhiệt tâm, quyết lòng.

Và câu trả lời còn ngắn hơn cả lời thỉnh cầu:

Này Rādha, cái gì là vô thường, thì nơi ấy ngươi hãy đoạn trừ dục.

Một câu. Không giải thích. Không danh sách. Chỉ một tiêu chí và một việc cần làm.

Rồi Đức Thế Tôn mới mở ra: cái gì là vô thường? Mắt, các sắc, nhãn thức, nhãn xúc, và cảm thọ do nhãn xúc sinh khởi. Cho đến ý và các pháp.

Đọc kỹ thì câu trả lời có một đặc điểm đáng chú ý: nó không nói "hãy đoạn trừ tham". Nó nói đoạn trừ dục — chanda.

Chanda là cái muốn. Nó không phải tham; nó là cái hướng tới đứng trước cả tham. Và ở đây nó bị chỉ đúng chỗ: nơi cái gì vô thường.

Vì sao? Vì muốn một cái đang đổi là muốn một cái không thể giữ. Cái muốn ấy tự nó đã sai địa chỉ.

Bài này rất ngắn, nhưng nó là một trong những câu dạy gọn nhất của cả tương ưng: đừng muốn cái đang đổi.

Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sáu Xứ (Saḷāyatanasaṃyutta), tương ưng thứ 35.

Phẩm Người Bệnh (Gilānavagga) — phẩm thứ tám của Tương Ưng Sáu Xứ.

Kinh Rādha Về Vô Thường (Rādhaaniccasutta) — bài thứ ba.


"Rồi Tôn giả Rādha đi đến chỗ Đức Thế Tôn, đảnh lễ Ngài rồi ngồi xuống một bên.

Ngồi một bên, Tôn giả Rādha bạch Đức Thế Tôn rằng:

Bạch Thế Tôn, lành thay, xin Ngài giảng cho con pháp một cách vắn tắt. Sau khi nghe pháp ấy, con sẽ sống một mình, xa lánh, không phóng dật, nhiệt tâm, quyết lòng.

Này Rādha, cái gì là vô thường, thì nơi ấy ngươi hãy đoạn trừ dục.

Và này Rādha, cái gì là vô thường, mà nơi ấy ngươi hãy đoạn trừ dục?

Mắt là vô thường, các sắc là vô thường, nhãn thức là vô thường,

nhãn xúc là vô thường,

và cảm thọ do nhãn xúc sinh khởi — dù lạc, dù khổ, dù không khổ không lạc — cái ấy cũng là vô thường. Nơi ấy ngươi hãy đoạn trừ dục.

Cũng vậy với lưỡi và các vị; với thân và các vật chạm.

Tất cả đều là vô thường; nơi ấy ngươi hãy đoạn trừ dục.

Ý là vô thường. Nơi ấy ngươi hãy đoạn trừ dục.

Các pháp là vô thường, ý thức là vô thường,

ý xúc là vô thường,

và cảm thọ do ý xúc sinh khởi — dù lạc, dù khổ, dù không khổ không lạc — cái ấy cũng là vô thường.

Nơi ấy ngươi hãy đoạn trừ dục.

Này Rādha, cái gì là vô thường, thì nơi ấy ngươi hãy đoạn trừ dục."

Bài thứ ba.

Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.

Về phương pháp dịch →