Tương Ưng Bộ · SN 22.71
Kinh Rādha
Rādhasutta — bài thứ chín
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Rādha (Rādhasutta) mở phẩm bằng một câu hỏi mà ai tu lâu cũng từng hỏi: làm sao để không còn dựng lên "tôi" và "của tôi"?
Bạch Thế Tôn, phải biết và thấy thế nào để không còn sự dựng lên "tôi", không còn sự dựng lên "của tôi", không còn khuynh hướng ngã mạn đối với thân có thức này và đối với mọi dấu hiệu bên ngoài?
Câu trả lời là công thức quen thuộc, nhưng đặt trong khung mới: thấy tất cả sắc — quá khứ, vị lai, hiện tại, trong, ngoài, thô, tế, thấp, cao, xa, gần — đúng như thật là không của tôi, không phải tôi, không phải tự ngã của tôi. Rồi lặp với bốn uẩn còn lại.
Điều đáng chú ý là từ "mọi dấu hiệu bên ngoài" (bahiddhā sabbanimittesu). Cái "tôi" không chỉ được dựng trên thân mình; nó còn được dựng trên mọi thứ bên ngoài mà mình nhận là của mình.
Và kết quả không phải là một trạng thái xuất thần: chỉ là hết dựng.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Uẩn (Khandhasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm A-la-hán (Arahantavagga) — phẩm thứ bảy của Tương Ưng Uẩn.
Kinh Rādha (Rādhasutta) — bài thứ chín.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
Bấy giờ Tôn giả Rādha đi đến chỗ Đức Thế Tôn, đảnh lễ Ngài, ngồi xuống một bên.
"Bạch Thế Tôn, phải biết và thấy thế nào để không còn sự dựng lên 'tôi', không còn sự dựng lên 'của tôi', không còn khuynh hướng ngã mạn đối với thân có thức này và đối với mọi dấu hiệu bên ngoài?"
"Này Rādha, sắc gì cũng vậy — quá khứ, vị lai hay hiện tại; trong hay ngoài; thô hay tế; thấp hay cao; xa hay gần — hết thảy sắc ấy hãy thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.'
Thọ gì cũng vậy — hết thảy thọ ấy hãy thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.'
Tưởng gì cũng vậy — hết thảy tưởng ấy hãy thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.'
Các hành gì cũng vậy — hết thảy các hành ấy hãy thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.'
Thức gì cũng vậy — quá khứ, vị lai hay hiện tại; trong hay ngoài; thô hay tế; thấp hay cao; xa hay gần — hết thảy thức ấy hãy thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.'
Đó là cách biết và thấy để không còn sự dựng lên 'tôi', không còn sự dựng lên 'của tôi', không còn khuynh hướng ngã mạn đối với thân có thức này và đối với mọi dấu hiệu bên ngoài."
Và Tôn giả Rādha trở thành một trong những bậc a-la-hán.
Kinh Rādha, bài thứ chín, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.