Tương Ưng Bộ · SN 36.28
Kinh Sa-Môn Bà-La-Môn Thứ Hai
Dutiyasamaṇabrāhmaṇasutta — bài thứ hai mươi tám
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ hai mươi tám là bản rút gọn của bài 27 — sáu đoạn — và nó cắt mất một nửa.
Bài 27 có hai nửa đối xứng: không biết thì không được coi là, biết thì được coi là. Bài 28 chỉ giữ nửa đầu, và nửa sau bị nén thành một dòng:
những vị ấy không biết; những vị ấy tự mình chứng ngộ, đạt tới và an trú mục đích của sa-môn hạnh và mục đích của phạm hạnh ngay trong đời này.
Câu ấy sai về mặt logic — "không biết" mà "tự mình chứng ngộ" thì vô nghĩa. Và đó chính là dấu vết của sự rút gọn cơ học: người biên tập cắt bớt chữ, và cắt quá tay.
Tôi giữ nguyên câu ấy trong bản dịch, vì nó là cái đang có trong văn bản. Và vì nó dạy một điều: kinh điển không phải một văn bản hoàn hảo. Nó là một văn bản đã được sao chép, rút gọn, và sắp xếp lại qua nhiều thế kỷ, và đôi khi có vết tích của bàn tay con người.
Người dịch kinh có hai lựa chọn: sửa cho trơn, hoặc giữ cho thật. Tôi chọn cái thứ hai — và ghi chú khi cần.
Vì một văn bản có lỗi vẫn nói được điều gì đó về lịch sử của nó. Và lịch sử ấy là một phần của giáo lý — vì giáo lý ấy được truyền bằng người, và người thì có lúc vụng về.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Thọ (Vedanāsaṃyutta), tương ưng thứ 36.
Phẩm Tám Trăm Cách (Aṭṭhasatapariyāyavagga) — phẩm thứ ba của Tương Ưng Thọ.
Kinh Sa-Môn Bà-La-Môn Thứ Hai (Dutiyasamaṇabrāhmaṇasutta) — bài thứ hai mươi tám.
"Này các tỳ-kheo, có ba thọ này.
Ba thọ ấy là gì?
Thọ lạc, thọ khổ, thọ không khổ không lạc.
Này các tỳ-kheo, những sa-môn hay bà-la-môn nào không biết đúng như thật sự sinh khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của ba thọ ấy.
những vị ấy không biết; những vị ấy tự mình chứng ngộ, đạt tới và an trú mục đích của sa-môn hạnh và mục đích của phạm hạnh ngay trong đời này."
Bài thứ tám.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.