Tương Ưng Bộ · SN 17.25
Kinh Sa-Môn Bà-La-Môn Thứ Nhất
Samaṇabrāhmaṇasutta — bài thứ hai mươi lăm
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ hai mươi lăm mở một loạt ba bài có cùng một khuôn, và khuôn ấy là khuôn của Tương Ưng Tứ Đế.
Này các tỳ-kheo, bất cứ sa-môn hay bà-la-môn nào không biết rõ như thật vị ngọt, sự nguy hại và sự xuất ly của lợi đắc, cung kính và danh vọng — này các tỳ-kheo, những vị ấy không được Ta xem là sa-môn giữa hàng sa-môn.
Ba chữ ấy — vị ngọt, sự nguy hại, sự xuất ly — là bộ ba quen thuộc của kinh điển: cái làm người ta thích, cái giá phải trả, và đường ra.
Điều mới ở đây là đối tượng. Bộ ba ấy thường được áp cho dục lạc, cho sắc uẩn, cho thế giới. Bài này áp nó cho một thứ nằm trong đời sống tu viện hằng ngày: được biết đến.
Và tiêu chuẩn được đặt rất cao: không biết ba điều ấy thì không được gọi là sa-môn. Không phải không tốt, không phải còn sơ học — mà là không xứng với cái tên.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Lợi Đắc (Lābhasakkārasaṃyutta), tương ưng thứ 17.
Phẩm Thứ Ba (Tatiyavagga) — phẩm thứ ba của Tương Ưng Lợi Đắc.
Kinh Sa-Môn Bà-La-Môn Thứ Nhất (Samaṇabrāhmaṇasutta) — bài thứ hai mươi lăm.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, bất cứ sa-môn hay bà-la-môn nào không biết rõ như thật vị ngọt, sự nguy hại và sự xuất ly của lợi đắc, cung kính và danh vọng —
này các tỳ-kheo, những vị ấy không được Ta xem là sa-môn giữa hàng sa-môn, không được xem là bà-la-môn giữa hàng bà-la-môn; và những vị tôn giả ấy không tự mình chứng ngộ bằng thắng trí, ngay trong đời này, chứng đạt và an trú mục đích của sa-môn và mục đích của phạm hạnh.
Này các tỳ-kheo, còn bất cứ sa-môn hay bà-la-môn nào biết rõ như thật vị ngọt, sự nguy hại và sự xuất ly của lợi đắc, cung kính và danh vọng —
này các tỳ-kheo, những vị ấy được Ta xem là sa-môn giữa hàng sa-môn, được xem là bà-la-môn giữa hàng bà-la-môn; và những vị tôn giả ấy tự mình chứng ngộ bằng thắng trí, ngay trong đời này, chứng đạt và an trú mục đích của sa-môn và mục đích của phạm hạnh."
Bài thứ hai mươi lăm.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.