Tương Ưng Bộ · SN 23.6
Kinh Sa-môn (Hai)
Dutiyasamaṇasutta — bài thứ sáu
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ sáu là bản mở rộng của bài trước: thêm hai chữ sự sinh khởi và sự diệt tận vào bộ ba vị ngon — nguy hại — xuất ly.
Này Rādha, những sa-môn hay bà-la-môn nào không như thật biết sự sinh khởi, sự diệt tận, vị ngon, sự nguy hại và sự xuất ly của năm uẩn chấp thủ này —
Thành năm chữ. Đây là công thức đầy đủ nhất mà bộ kinh dùng để mô tả sự hiểu biết cần có về một pháp: nó từ đâu sinh, nó mất thế nào, nó cho cái gì, nó lấy đi cái gì, và làm sao ra khỏi nó.
Bài này nén phần còn lại vào dấu lược, nên bản dịch mở ra cho đủ ý.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Rādha (Rādhasaṃyutta), tương ưng thứ 23.
Phẩm Ma (Paṭhamamāravagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Rādha.
Kinh Sa-môn (Hai) (Dutiyasamaṇasutta) — bài thứ sáu.
"Tại Sāvatthī.
Ngồi một bên, Tôn giả Rādha được Đức Thế Tôn dạy:
Này Rādha, có năm uẩn chấp thủ.
Năm ấy là gì?
Sắc uẩn chấp thủ, thọ uẩn chấp thủ, tưởng uẩn chấp thủ, hành uẩn chấp thủ, thức uẩn chấp thủ.
Này Rādha, những sa-môn hay bà-la-môn nào không như thật biết sự sinh khởi, sự diệt tận, vị ngon, sự nguy hại và sự xuất ly của năm uẩn chấp thủ này —
thì này Rādha, những vị ấy không phải sa-môn trong hàng sa-môn, không phải bà-la-môn trong hàng bà-la-môn, và cũng không tự chứng đạt mục đích của sa-môn hạnh hay phạm hạnh ngay trong đời này. Còn những vị nào như thật biết sự sinh khởi, sự diệt tận, vị ngon, sự nguy hại và sự xuất ly ấy, thì được công nhận là sa-môn và bà-la-môn, và tự chứng đạt mục đích ấy ngay trong đời này."
Bài thứ sáu.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.