Tương Ưng Bộ · SN 23.5
Kinh Sa-môn
Samaṇasutta — bài thứ năm
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ năm mở đầu một chuỗi bốn bài về năm uẩn chấp thủ — một cụm từ mà bộ kinh dùng khi muốn nói tới năm uẩn như chỗ để bám.
Này Rādha, có năm uẩn chấp thủ.
Bài này hỏi: ai thật sự là sa-môn? Câu trả lời là một phép thử: ai như thật biết vị ngon, sự nguy hại và sự xuất ly của năm uẩn ấy, người đó mới đáng gọi là sa-môn.
Ba chữ ấy là một bộ ba cố định trong bộ kinh: cái làm người ta thích, cái giá phải trả, và đường ra khỏi cả hai.
Ai không biết đủ ba, thì dù mặc áo sa-môn, Đức Thế Tôn nói thẳng: Ta không công nhận.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Rādha (Rādhasaṃyutta), tương ưng thứ 23.
Phẩm Ma (Paṭhamamāravagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Rādha.
Kinh Sa-môn (Samaṇasutta) — bài thứ năm.
"Tại Sāvatthī.
Ngồi một bên, Tôn giả Rādha được Đức Thế Tôn dạy:
Này Rādha, có năm uẩn chấp thủ.
Năm ấy là gì?
Sắc uẩn chấp thủ, thọ uẩn chấp thủ, tưởng uẩn chấp thủ, hành uẩn chấp thủ, thức uẩn chấp thủ.
Này Rādha, những sa-môn hay bà-la-môn nào không như thật biết vị ngon, sự nguy hại và sự xuất ly của năm uẩn chấp thủ này —
thì này Rādha, những sa-môn bà-la-môn ấy, Ta không công nhận họ là sa-môn trong hàng sa-môn, không công nhận họ là bà-la-môn trong hàng bà-la-môn; và các vị ấy cũng không tự chứng đạt, chứng ngộ ngay trong đời này, và an trú vào mục đích của sa-môn hạnh hay mục đích của phạm hạnh.
Này Rādha, những sa-môn hay bà-la-môn nào như thật biết vị ngon, sự nguy hại và sự xuất ly của năm uẩn chấp thủ này —
thì này Rādha, những sa-môn bà-la-môn ấy, Ta công nhận họ là sa-môn trong hàng sa-môn, là bà-la-môn trong hàng bà-la-môn; và các vị ấy tự chứng đạt, chứng ngộ ngay trong đời này, và an trú vào mục đích của sa-môn hạnh và mục đích của phạm hạnh."
Bài thứ năm.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.