Tương Ưng Bộ · SN 56.6
Kinh Sa-môn và Bà-la-môn (2)
Dutiyasamaṇabrāhmaṇasutta — bài kinh thứ hai về sa-môn và bà-la-môn
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Sa-môn và Bà-la-môn (2) (Dutiyasamaṇabrāhmaṇasutta) là bài thứ sáu của Tương Ưng Tứ Đế, và là cặp sinh đôi của bài thứ năm.
Bài trước nói về người đã giác ngộ. Bài này nói về người công bố rằng mình đã giác ngộ — động từ Pali là pakāsesuṁ, "tuyên bố, nêu ra cho người khác biết". Cấu trúc vẫn vậy, chỉ thay một động từ, nhưng sự thay đổi ấy mở ra một chuyện khác: từ chỗ làm sao để thấy, sang chỗ làm sao để nói ra.
Hai việc ấy không phải một. Trong kinh tạng có nhiều chỗ Đức Thế Tôn dạy các vị đã chứng quả nên im lặng hoặc chỉ nói trong Tăng đoàn, và có chỗ ngài quở những người công bố chứng đắc của mình để được cúng dường. Nhưng ở đây, việc công bố không bị chê — nó được đặt ngang với chính sự giác ngộ, cùng một tiêu chuẩn: bốn sự thật này, hiểu như thật.
Vậy nên câu hỏi của bài không phải "có được nói không", mà là "nói cái gì". Ai công bố một sự giác ngộ không đo bằng bốn sự thật này thì công bố một chuyện khác.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Tứ Đế (Saccasaṃyutta), tương ưng thứ 56.
Phẩm Định (Samādhivagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Tứ Đế.
Kinh Sa-môn và Bà-la-môn (2) (Dutiyasamaṇabrāhmaṇasutta) — bài thứ sáu.
"Này các tỳ-kheo, những sa-môn hay bà-la-môn nào trong thời quá khứ đã công bố sự giác ngộ hoàn toàn như thật — tất cả đều đã công bố sau khi giác ngộ hoàn toàn bốn sự thật cao quý.
Những sa-môn hay bà-la-môn nào trong thời vị lai sẽ công bố sự giác ngộ hoàn toàn như thật — tất cả đều sẽ công bố sau khi giác ngộ hoàn toàn bốn sự thật cao quý.
Những sa-môn hay bà-la-môn hiện nay đang công bố sự giác ngộ hoàn toàn như thật — tất cả đều đang công bố sau khi giác ngộ hoàn toàn bốn sự thật cao quý.
Bốn sự thật ấy là gì?
Sự thật cao quý về khổ, sự thật cao quý về nguồn gốc của khổ, sự thật cao quý về sự chấm dứt của khổ, sự thật cao quý về con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ.
Này các tỳ-kheo, những sa-môn hay bà-la-môn trong thời quá khứ đã công bố sự giác ngộ hoàn toàn như thật…
những vị trong thời vị lai sẽ công bố như thật…
những vị hiện nay đang công bố sự giác ngộ hoàn toàn như thật đối với chính bốn sự thật ấy.
Vậy nên, này các tỳ-kheo, hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là khổ'; hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là nguồn gốc của khổ'; hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là sự chấm dứt của khổ'; hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ'."
Kinh Sa-môn và Bà-la-môn (2), bài thứ sáu, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.