Tương Ưng Bộ · SN 14.5
Kinh Sự Đa Dạng Của Các Thọ Thứ Hai
Dutiyavedanānānattasutta — bài thứ năm
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ năm là bài thứ tư với toàn bộ phần phủ định được thêm vào, và nó dài nhất trong nhóm năm bài đầu.
Nhưng không phải do sự đa dạng của các thọ làm duyên mà sự đa dạng của các xúc sinh khởi, không phải do sự đa dạng của các xúc làm duyên mà sự đa dạng của các giới sinh khởi.
Điều được nói ở đây có thể diễn đạt bằng một câu: chuỗi này chỉ chạy một chiều.
Và điều ấy có một hệ quả thực hành mà bài kinh không nói ra, nhưng người đọc có thể tự thấy. Nếu cảm giác sinh ra từ chỗ gặp gỡ, thì muốn thay đổi cảm giác, phải làm việc ở chỗ gặp gỡ ấy — chứ không phải ở bản thân cảm giác.
Nhóm năm bài đầu đến đây là hết. Những bài tiếp theo sẽ lặp lại cùng cấu trúc ấy, nhưng nhìn từ phía bên ngoài.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Giới (Dhātusaṃyutta), tương ưng thứ 14.
Phẩm Đa Dạng (Nānattavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Giới.
Kinh Sự Đa Dạng Của Các Thọ Thứ Hai (Dutiyavedanānānattasutta) — bài thứ năm.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, do sự đa dạng của các giới làm duyên, sự đa dạng của các xúc sinh khởi; do sự đa dạng của các xúc làm duyên, sự đa dạng của các thọ sinh khởi — nhưng không phải do sự đa dạng của các thọ làm duyên mà sự đa dạng của các xúc sinh khởi, không phải do sự đa dạng của các xúc làm duyên mà sự đa dạng của các giới sinh khởi.
Này các tỳ-kheo, sự đa dạng của các giới là gì?
Nhãn giới, cho đến ý giới —
này các tỳ-kheo, đây gọi là sự đa dạng của các giới.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là do sự đa dạng của các giới làm duyên mà sự đa dạng của các xúc sinh khởi; do sự đa dạng của các xúc làm duyên mà sự đa dạng của các thọ sinh khởi; nhưng không phải do sự đa dạng của các thọ làm duyên mà sự đa dạng của các xúc sinh khởi, không phải do sự đa dạng của các xúc làm duyên mà sự đa dạng của các giới sinh khởi?
Này các tỳ-kheo, do nhãn giới làm duyên, nhãn xúc sinh khởi; do nhãn xúc làm duyên, thọ do nhãn xúc sinh sinh khởi; nhưng không phải do thọ do nhãn xúc sinh làm duyên mà nhãn xúc sinh khởi, không phải do nhãn xúc làm duyên mà nhãn giới sinh khởi.
Do ý giới làm duyên, ý xúc sinh khởi; do ý xúc làm duyên, thọ do ý xúc sinh sinh khởi; nhưng không phải do thọ do ý xúc sinh làm duyên mà ý xúc sinh khởi, không phải do ý xúc làm duyên mà ý giới sinh khởi.
Như vậy, này các tỳ-kheo, do sự đa dạng của các giới làm duyên mà sự đa dạng của các xúc sinh khởi; do sự đa dạng của các xúc làm duyên mà sự đa dạng của các thọ sinh khởi; nhưng không phải do sự đa dạng của các thọ làm duyên mà sự đa dạng của các xúc sinh khởi, không phải do sự đa dạng của các xúc làm duyên mà sự đa dạng của các giới sinh khởi."
Bài thứ năm.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.