Tương Ưng Bộ · SN 14.4
Kinh Sự Đa Dạng Của Các Thọ
Vedanānānattasutta — bài thứ bốn
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ tư nối thêm một mắt vào chuỗi, và bây giờ chuỗi có ba khâu.
Này các tỳ-kheo, do sự đa dạng của các giới làm duyên, sự đa dạng của các xúc sinh khởi; do sự đa dạng của các xúc làm duyên, sự đa dạng của các thọ sinh khởi.
Giới, xúc, thọ. Ba khâu này sẽ còn quay lại nhiều lần trong Tương Ưng Giới, và mỗi lần lại có thêm một khâu.
Chữ thọ ở đây được nêu bằng một cụm từ rất chính xác: thọ do nhãn xúc sinh, thọ do ý xúc sinh. Cảm giác không đến từ đâu cả; nó đến từ một chỗ gặp gỡ cụ thể.
Đó là một quan sát có thể kiểm chứng trong đời sống hàng ngày. Khi một cảm giác khó chịu khởi lên, người ta thường hỏi tại sao mình lại cảm thấy như vậy. Bài kinh trả lời bằng cách chỉ ra một chỗ: chỗ mà giác quan gặp đối tượng.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Giới (Dhātusaṃyutta), tương ưng thứ 14.
Phẩm Đa Dạng (Nānattavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Giới.
Kinh Sự Đa Dạng Của Các Thọ (Vedanānānattasutta) — bài thứ bốn.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, do sự đa dạng của các giới làm duyên, sự đa dạng của các xúc sinh khởi; do sự đa dạng của các xúc làm duyên, sự đa dạng của các thọ sinh khởi.
Này các tỳ-kheo, sự đa dạng của các giới là gì?
Nhãn giới, cho đến ý giới —
này các tỳ-kheo, đây gọi là sự đa dạng của các giới.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là do sự đa dạng của các giới làm duyên mà sự đa dạng của các xúc sinh khởi; do sự đa dạng của các xúc làm duyên mà sự đa dạng của các thọ sinh khởi?
Này các tỳ-kheo, do nhãn giới làm duyên, nhãn xúc sinh khởi; do nhãn xúc làm duyên, thọ do nhãn xúc sinh sinh khởi.
Do ý giới làm duyên, ý xúc sinh khởi; do ý xúc làm duyên, thọ do ý xúc sinh sinh khởi.
Như vậy, này các tỳ-kheo, do sự đa dạng của các giới làm duyên mà sự đa dạng của các xúc sinh khởi; do sự đa dạng của các xúc làm duyên mà sự đa dạng của các thọ sinh khởi."
Bài thứ bốn.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.