Tương Ưng Bộ · SN 35.22
Kinh Sự Sinh Khởi Của Khổ (II)
Dutiyadukkhuppādasutta — bài thứ hai mươi hai
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Sự Sinh Khởi Của Khổ (II) (Dutiyadukkhuppādasutta) khép phẩm Cặp Đôi — cùng phương trình, áp cho sáu ngoại xứ, rồi kệ tóm tắt.
Bốn câu kệ, và chúng gói cả phẩm trong mười chữ:
Với giác ngộ, hai bài được nói, với vị ngọt, thêm hai bài nữa; với nếu không có, hai bài được nói, với hoan hỷ, thêm hai bài nữa; với sự sinh, hai bài được nói, do vậy phẩm này được gọi là Cặp Đôi.
Đọc kệ này, người ta thấy ngay cấu trúc của phẩm: năm cặp, mỗi cặp nội xứ và ngoại xứ. Và cái tên Yamaka — "cặp đôi" — không phải một ẩn dụ đẹp; nó là mô tả kỹ thuật.
Điều đáng chú ý là năm cặp ấy không phải năm bài học khác nhau. Chúng là năm lần nhìn cùng một thứ, mỗi lần từ một khoảng cách khác: từ chuyện trước khi thành đạo, từ chuyện đi tìm, từ một phép thử ngược, từ một câu nói thẳng, và từ một phương trình.
Và sau tất cả, câu trả lời vẫn là câu đầu tiên: cái này có ngọt, có nguy, và có đường ra.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sáu Xứ (Saḷāyatanasaṃyutta), tương ưng thứ 35.
Phẩm Cặp Đôi (Yamakavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Sáu Xứ.
Kinh Sự Sinh Khởi Của Khổ (II) (Dutiyadukkhuppādasutta) — bài thứ hai mươi hai.
"Này các tỳ-kheo, sự sinh, sự tồn tại, sự tái sinh, sự xuất hiện của các sắc là sự sinh của khổ, là sự tồn tại của bệnh, là sự xuất hiện của già chết.
Sự sinh của các tiếng là sự sinh của khổ, là sự tồn tại của bệnh, là sự xuất hiện của già chết.
Sự sinh của các mùi là sự sinh của khổ, là sự tồn tại của bệnh, là sự xuất hiện của già chết.
Sự sinh của các vị là sự sinh của khổ, là sự tồn tại của bệnh, là sự xuất hiện của già chết.
Sự sinh của các vật chạm là sự sinh của khổ, là sự tồn tại của bệnh, là sự xuất hiện của già chết.
Sự sinh của các pháp là sự sinh của khổ, là sự tồn tại của bệnh, là sự xuất hiện của già chết.
Này các tỳ-kheo, sự chấm dứt, sự lắng dịu, sự biến mất của các sắc là sự chấm dứt của khổ, là sự lắng dịu của bệnh, là sự biến mất của già chết.
Sự chấm dứt của các tiếng là sự chấm dứt của khổ, là sự lắng dịu của bệnh, là sự biến mất của già chết.
Sự chấm dứt của các mùi là sự chấm dứt của khổ, là sự lắng dịu của bệnh, là sự biến mất của già chết.
Sự chấm dứt của các vị là sự chấm dứt của khổ, là sự lắng dịu của bệnh, là sự biến mất của già chết.
Sự chấm dứt của các vật chạm là sự chấm dứt của khổ, là sự lắng dịu của bệnh, là sự biến mất của già chết.
Sự chấm dứt của các pháp là sự chấm dứt của khổ, là sự lắng dịu của bệnh, là sự biến mất của già chết.
Bài thứ mười.
Phẩm Cặp Đôi, phẩm thứ hai, đến đây là hết.
Kệ tóm tắt phẩm:
Với giác ngộ, hai bài được nói,"
với vị ngọt, thêm hai bài nữa;
với nếu không có, hai bài được nói,
với hoan hỷ, thêm hai bài nữa;
với sự sinh, hai bài được nói,
do vậy phẩm này được gọi là như vậy.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.