Tương Ưng Bộ · SN 14.36
Kinh Sự Sinh Khởi
Uppādasutta — bài thứ ba mươi sáu
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ ba mươi sáu quay lại một công thức đã có ở nhiều tương ưng khác, nhưng áp dụng cho bốn giới.
Này các tỳ-kheo, sự sinh khởi, sự tồn tại, sự sản sinh, sự xuất hiện của địa giới là sự sinh khởi của khổ, sự tồn tại của bệnh, sự xuất hiện của già và chết.
Bốn chữ ấy — sinh khởi, tồn tại, sản sinh, xuất hiện — là một chuỗi, không phải bốn từ đồng nghĩa. Chúng chỉ bốn mức độ của cùng một việc: bắt đầu, kéo dài, sinh sôi, hiện ra.
Và nửa sau đảo ngược: đoạn diệt, lắng dịu, biến mất. Ba chữ, không phải bốn — vì sự chấm dứt thì không có mức độ.
Bài kinh rất ngắn, nhưng nó đặt bốn giới vào đúng vị trí của chúng trong giáo lý: chúng không phải những thứ trung tính. Sự sinh khởi của chúng là sự sinh khởi của khổ.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Giới (Dhātusaṃyutta), tương ưng thứ 14.
Phẩm Thứ Tư (Catutthavagga) — phẩm thứ tư của Tương Ưng Giới.
Kinh Sự Sinh Khởi (Uppādasutta) — bài thứ ba mươi sáu.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, sự sinh khởi, sự tồn tại, sự sản sinh, sự xuất hiện của địa giới là sự sinh khởi của khổ, sự tồn tại của bệnh, sự xuất hiện của già và chết.
Này các tỳ-kheo, sự sinh khởi, sự tồn tại, sự sản sinh, sự xuất hiện của thủy giới là sự sinh khởi của khổ, sự tồn tại của bệnh, sự xuất hiện của già và chết.
Này các tỳ-kheo, sự sinh khởi, sự tồn tại, sự sản sinh, sự xuất hiện của hỏa giới là sự sinh khởi của khổ, sự tồn tại của bệnh, sự xuất hiện của già và chết.
Này các tỳ-kheo, sự sinh khởi, sự tồn tại, sự sản sinh, sự xuất hiện của phong giới là sự sinh khởi của khổ, sự tồn tại của bệnh, sự xuất hiện của già và chết.
Này các tỳ-kheo, sự đoạn diệt, sự lắng dịu, sự biến mất của địa giới là sự đoạn diệt của khổ, sự lắng dịu của bệnh, sự biến mất của già và chết.
Này các tỳ-kheo, sự đoạn diệt, sự lắng dịu, sự biến mất của thủy giới là sự đoạn diệt của khổ, sự lắng dịu của bệnh, sự biến mất của già và chết.
Này các tỳ-kheo, sự đoạn diệt, sự lắng dịu, sự biến mất của hỏa giới là sự đoạn diệt của khổ, sự lắng dịu của bệnh, sự biến mất của già và chết.
Này các tỳ-kheo, sự đoạn diệt, sự lắng dịu, sự biến mất của phong giới là sự đoạn diệt của khổ, sự lắng dịu của bệnh, sự biến mất của già và chết."
Bài thứ ba mươi sáu.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.