Tương Ưng Bộ · SN 49.44
Kinh Tham Ái
Taṇhāsutta — bài thứ bốn mươi bốn
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Đây là cách kinh mở rộng phạm vi của một pháp: cùng một việc làm, nhưng đặt vào nhiều chỗ khác nhau trong tâm.
Này các tỳ-kheo, có ba sự tham ái này.
Bốn việc này không thể làm cùng lúc. Chặn cái chưa đến là việc của người đang đứng yên; buông cái đã đến là việc của người đang bị cuốn. Kinh xếp chúng cạnh nhau, nhưng đời sống thì xếp chúng theo thứ tự khác.
Ba sự tham ái là: tham ái đối với các sắc, đối với các thanh, đối với các hương. Bài này khép phẩm, và nó chỉ nêu ba trong sáu giác quan — phần còn lại đã được hiểu ngầm.
Có lẽ phải đọc cả tương ưng mới thấy bài này đứng ở đâu. Nhưng nó cũng đứng được một mình.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Chánh Cần (Sammappadhānasaṃyutta), tương ưng thứ 49.
Phẩm Thứ Tư (Esanāvagga) — phẩm thứ tư của Tương Ưng Chánh Cần.
Kinh Tham Ái (Taṇhāsutta) — bài thứ bốn mươi bốn.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, có ba sự tham ái này.
Ba ấy là gì?
Tham ái đối với các sắc, tham ái đối với các thanh, tham ái đối với các hương —
đó là ba sự tham ái.
Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ ba sự tham ái ấy, bốn chánh cần cần được tu tập.
Bốn chánh cần ấy là gì?
Này các tỳ-kheo, ở đây vị tỳ-kheo khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp ác, bất thiện chưa sinh không sinh khởi.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để đoạn trừ các pháp ác, bất thiện đã sinh.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp thiện chưa sinh được sinh khởi.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp thiện đã sinh được an trú, không quên, tăng trưởng, sung mãn, được tu tập, đi đến viên mãn.
Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ ba sự tham ái ấy, bốn chánh cần này cần được tu tập.
Bài thứ bốn mươi bốn.
Phẩm Tầm Cầu, phẩm thứ bốn.
[Chú thích: Mỗi bài trong phẩm này nêu một nhóm pháp khác nhau, rồi kết luận cùng một câu: để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ nhóm pháp ấy, bốn chánh cần cần được tu tập.]"
Tóm tắt phẩm này:
Tầm cầu, kiêu ngạo, lậu hoặc,
hữu, và khổ tánh;
chai cứng, cấu uế, khốn khổ,
cảm thọ, tham ái, và khát vọng.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.