Tương Ưng Bộ · SN 50.44
Kinh Tham Ái
Taṇhāsutta — bài thứ bốn mươi bốn
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài này thuộc phẩm Tầm Cầu — mười bài, mỗi bài nêu một nhóm pháp rồi nói rằng để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ nhóm pháp ấy, năm lực cần được tu tập.
Này các tỳ-kheo, có ba sự tham ái này.
Chữ bala trong tiếng Pali vừa là sức mạnh, vừa là sức chịu. Một cái cây đứng được trong gió không phải vì nó cứng, mà vì nó chịu được sự uốn.
Ba sự tham ái là: tham ái đối với các sắc, đối với các thanh, đối với các hương. Bài này khép phẩm, và nó chỉ nêu ba trong sáu giác quan — phần còn lại đã được hiểu ngầm.
Có lẽ phải đọc cả tương ưng mới thấy bài này đứng ở đâu. Nhưng nó cũng đứng được một mình.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Lực (Balasaṃyutta), tương ưng thứ 50.
Phẩm Thứ Tư (Esanāvagga) — phẩm thứ tư của Tương Ưng Lực.
Kinh Tham Ái (Taṇhāsutta) — bài thứ bốn mươi bốn.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, có ba sự tham ái này.
Ba ấy là gì?
Tham ái đối với các sắc, tham ái đối với các thanh, tham ái đối với các hương —
đó là ba sự tham ái.
Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ ba sự tham ái ấy, năm lực cần được tu tập.
Năm ấy là gì?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tín lực — nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tấn lực — nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập niệm lực — nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập định lực — nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tuệ lực — nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ.
Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ ba sự tham ái ấy, năm lực này cần được tu tập.
Bài thứ bốn mươi bốn.
Phẩm Tầm Cầu, phẩm thứ tư.
[Chú thích: Bản Pali ghi phần lặp của phẩm Tầm Cầu nên được khai triển với câu kết dẫn đến đoạn trừ tham, sân, si. Mỗi bài nêu một nhóm pháp khác nhau, rồi kết luận cùng một câu về năm lực.]"
Tóm tắt phẩm này:
Tầm cầu, kiêu ngạo, lậu hoặc,
hữu, và khổ tánh;
chai cứng, cấu uế, khốn khổ,
cảm thọ, tham ái, và khát vọng.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.