Tương Ưng Bộ · SN 43.001
Kinh Thân Hành Niệm
Kāyagatāsatisutta — bài thứ một
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kāyagatāsatisutta — Kinh Thân Hành Niệm
Bài đầu tiên của Tương Ưng đặt cạnh nhau hai thứ nghe rất khác nhau: một bên là vô vi — thứ không sinh, không diệt, không do duyên làm ra; bên kia là thân hành niệm — sự niệm thân, một việc làm rất cụ thể, rất thân xác, có thể bắt đầu ngay khi đang ngồi.
Này các tỳ-kheo, vô vi là gì? Sự tận diệt tham, sự tận diệt sân, sự tận diệt si — này các tỳ-kheo, đây gọi là vô vi.
Định nghĩa ấy đáng dừng lại, vì nó không định nghĩa bằng một trạng thái mà bằng một sự chấm dứt. Vô vi không phải một cõi nào đó để đi tới; nó là chỗ ba thứ lửa kia tắt hẳn.
Và con đường đi đến đó, ở bài này, không phải trí tuệ trừu tượng mà là niệm thân. Điều này nói lên một chuyện về cách bộ kinh này hiểu tu tập: cái không do duyên làm ra lại được tiếp cận bằng một việc làm có duyên, có thân, có hơi thở.
Bài kinh khép lại bằng lời thúc giục quen thuộc nhưng hiếm khi đọc kỹ: hãy ra dưới gốc cây, hãy vào chỗ trống vắng, chớ buông lung, chớ để về sau phải hối hận. Chữ hối hận ở đây không phải lời dọa, mà là một lời nhắc rất người: có những việc chỉ làm được khi còn thời gian.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Vô Vi (Asaṅkhatasaṃyutta), tương ưng thứ 43.
Phẩm thứ nhất (Paṭhamavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Vô Vi.
Kinh Thân Hành Niệm (Kāyagatāsatisutta) — bài thứ một.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, ta sẽ giảng cho các ông về vô vi và con đường đi đến vô vi.
Hãy lắng nghe.
Này các tỳ-kheo, vô vi là gì?
Này các tỳ-kheo, sự tận diệt tham, sự tận diệt sân, sự tận diệt si —
này các tỳ-kheo, đây gọi là vô vi.
Này các tỳ-kheo, con đường đi đến vô vi là gì?
Thân hành niệm.
Này các tỳ-kheo, đây gọi là con đường đi đến vô vi.
Này các tỳ-kheo, như vậy ta đã giảng cho các ông vô vi, đã giảng con đường đi đến vô vi.
Này các tỳ-kheo, những gì một bậc đạo sư muốn làm cho các đệ tử — vì lòng thương tưởng, vì lòng bi mẫn, vì sự an lạc của họ — thì ta đã làm cho các ông.
Này các tỳ-kheo, đây là những gốc cây, đây là những chỗ trống vắng. Hãy ngồi thiền, này các tỳ-kheo, chớ buông lung, chớ để về sau phải hối hận. Đây là lời dạy của ta cho các ông."
Bài thứ nhất.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.