Tương Ưng Bộ · SN 45.54
Kinh Thành Tựu Không Dễ Duôi
Appamādasampadāsutta — bài thứ năm mươi tư
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Thành Tựu Không Dễ Duôi (Appamādasampadāsutta) khép phẩm thứ sáu — và khép bằng cái nền mà Đức Thế Tôn gọi là tối thượng trong các pháp thiện.
Rạng đông đi trước mặt trời; sự thành tựu không dễ duôi đi trước con đường tám nhánh.
Chữ appamāda — "không dễ duôi", "không buông lơi" — là một trong những chữ được nhấn mạnh nhất trong kinh tạng. Bài 45.139 (còn ở phía trước) sẽ nói: "không dễ duôi là bậc tối thượng trong các pháp thiện."
Và đây là chỗ khép lại rất đẹp của nhóm năm bài: đi từ giới (cái thấy được từ bên ngoài) đến không dễ duôi (cái chỉ thấy được từ bên trong). Bốn cái nền kia đều có thể có mà vẫn thiếu cái thứ năm; còn có cái thứ năm thì bốn cái kia sẽ đến.
Phẩm Mặt Trời khép lại ở đây — sáu bài, một ẩn dụ, và một câu để nhớ: cái gì đi trước thì quyết định cái gì đến sau.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Mặt Trời (Sūriyapeyyālavagga) — phẩm thứ sáu của Tương Ưng Đạo.
Kinh Thành Tựu Không Dễ Duôi (Appamādasampadāsutta) — bài thứ năm mươi tư.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī (Xá-vệ).
"Này các tỳ-kheo, khi mặt trời mọc, cái đi trước, cái báo hiệu trước, chính là ánh rạng đông.
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, khi con đường tám nhánh cao quý sắp sinh khởi nơi một vị tỳ-kheo, cái đi trước, cái báo hiệu trước, chính là sự thành tựu không dễ duôi.
Này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo đã thành tựu không dễ duôi thì có thể chờ đợi điều này: sẽ tu con đường tám nhánh cao quý, sẽ làm cho nó sung mãn.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo đã thành tựu không dễ duôi tu con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu chánh kiến — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ; tu chánh tư duy — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ; tu chánh ngữ — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ; tu chánh nghiệp — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ; tu chánh mạng — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ; tu chánh tinh tấn — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ; tu chánh niệm — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ; tu chánh định — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo đã thành tựu không dễ duôi tu con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn."
Kinh Thành Tựu Không Dễ Duôi, bài thứ năm mươi tư, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.