Tương Ưng Bộ · SN 45.62
Kinh Thành Tựu Như Lý Tác Ý (II)
Dutiyayonisomanasikārasampadāsutta — bài thứ sáu mươi hai
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Thành Tựu Như Lý Tác Ý (II) (Dutiyayonisomanasikārasampadāsutta) khép phẩm Mặt Trời — và khép bằng một câu rất ngắn, vì mọi thứ đã được nói:
"Đó là sự thành tựu như lý tác ý."
Bài này bỏ luôn ẩn dụ mặt trời ở đầu, chỉ còn cái đuôi: thành tựu như lý tác ý → sẽ tu con đường tám nhánh → và tám nhánh ấy hướng đến dứt trừ tham, sân, si.
Rồi một dòng ghi chú: "Phẩm tóm tắt về mặt trời." — và bài kệ tóm tắt bảy cái tên:
Bạn Tốt, Giới, / Ý Muốn và Tự Thân; / Kiến và Không Dễ Duôi, / Như Lý là bài thứ bảy.
Bảy cái tên ấy, đọc lên nghe như một danh sách rời rạc. Nhưng chúng là bảy cái đi trước — bảy thứ mà nếu có, con đường sẽ đến; và nếu không có, người ta có thể đọc về con đường tám nhánh suốt đời mà nó vẫn không sinh khởi.
Phẩm Mặt Trời khép lại ở đây, sau mười bốn bài.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Mặt Trời (Sūriyapeyyālavagga) — phẩm thứ sáu của Tương Ưng Đạo.
Kinh Thành Tựu Như Lý Tác Ý (II) (Dutiyayonisomanasikārasampadāsutta) — bài thứ sáu mươi hai.
"Đó là sự thành tựu như lý tác ý.
Này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo đã thành tựu như lý tác ý thì có thể chờ đợi điều này: sẽ tu con đường tám nhánh cao quý, sẽ làm cho nó sung mãn.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo đã thành tựu như lý tác ý tu con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu chánh kiến — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh tư duy — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh ngữ — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh nghiệp — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh mạng — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh tinh tấn — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh niệm — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh định — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo đã thành tựu như lý tác ý tu con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn."
Kinh Thành Tựu Như Lý Tác Ý (II), bài thứ sáu mươi hai, đến đây là hết.
Phẩm Tóm Tắt Về Mặt Trời, đến đây là hết.
Kệ tóm tắt phẩm (uddāna) — bốn câu ghi bảy bài.
Bạn Tốt, Giới,
Ý Muốn và Tự Thân;
Kiến và Không Dễ Duôi,
Như Lý là bài thứ bảy.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.