Tương Ưng Bộ · SN 27.005
Kinh Thọ
Vedanāsutta — bài thứ năm
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ năm chuyển sang thọ — cái cảm giác phát sinh từ xúc: thọ do nhãn xúc sinh, thọ do nhĩ xúc sinh, và tiếp theo.
Sự tham muốn và thích thú nơi thọ do nhãn xúc sinh — đó là phiền não của tâm.
Đây là một bước ngoặt trong bộ kinh, dù nó chỉ là một dòng trong danh sách. Từ căn, trần, thức, xúc — bốn thứ ấy đều là cái gì đó xảy ra. Thọ là cái được cảm nhận. Và chính ở đây, tham bắt đầu có chỗ để bám chắc nhất.
Vì thọ có thể là lạc, có thể là khổ, có thể là không lạc không khổ. Và với cả ba, người ta đều có phản ứng. Với lạc thì muốn giữ. Với khổ thì muốn đẩy. Với cái trung tính thì muốn quên đi.
Bài này không nói thêm gì về ba loại thọ ấy. Nó chỉ nêu tên chúng trong một câu, rồi đi tiếp. Nhưng nếu đọc chậm, người ta thấy cả một hệ thống đằng sau bảy chữ.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Phiền Não (Kilesasaṃyutta), tương ưng thứ 27.
Phẩm Phiền Não (Kilesavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Phiền Não.
Kinh Thọ (Vedanāsutta) — bài thứ năm.
"Tại Sāvatthī.
sự tham muốn và thích thú nơi thọ do nhãn xúc sinh — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi thọ do nhĩ xúc sinh — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi thọ do tỷ xúc sinh — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi thọ do thiệt xúc sinh — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi thọ do thân xúc sinh — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi thọ do ý xúc sinh — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, khi một vị tỳ-kheo đã đoạn trừ phiền não của tâm nơi sáu chỗ ấy, thì tâm vị ấy hướng về sự xuất ly.
Tâm đã được tu tập bằng sự xuất ly thì có thể dùng được, có thể chứng đạt những pháp có thể được thắng tri."
Bài thứ năm.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.