Tương Ưng Bộ · SN 27.004
Kinh Xúc
Samphassasutta — bài thứ bốn
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ tư chuyển sang xúc — nhãn xúc, nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc.
Sự tham muốn và thích thú nơi nhãn xúc — đó là phiền não của tâm.
Xúc là chỗ ba thứ gặp nhau: căn, trần và thức. Nó không phải một vật, mà là một biến cố — cái khoảnh khắc mắt gặp sắc và cái biết khởi lên. Và kinh nói tham có thể bám ngay vào khoảnh khắc ấy.
Ở bài này, bản Pali bắt đầu rút gọn phần kết bằng dấu chấm lửng. Bốn bài đầu đều nói đủ; từ bài này trở đi, phần sau được tụng đọc tắt. Người dịch vẫn dịch đủ, nhưng giữ đúng số khoá của bản nguồn.
Sự rút gọn ấy không phải mất mát. Nó là dấu hiệu cho thấy người tụng đọc đã quen với khuôn, và chỉ cần nghe ba chữ đầu là biết phần còn lại.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Phiền Não (Kilesasaṃyutta), tương ưng thứ 27.
Phẩm Phiền Não (Kilesavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Phiền Não.
Kinh Xúc (Samphassasutta) — bài thứ bốn.
"Tại Sāvatthī.
sự tham muốn và thích thú nơi nhãn xúc — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi nhĩ xúc — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi tỷ xúc — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi thiệt xúc — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi thân xúc — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi ý xúc — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, khi một vị tỳ-kheo đã đoạn trừ phiền não của tâm nơi sáu chỗ ấy, thì tâm vị ấy hướng về sự xuất ly.
Tâm đã được tu tập bằng sự xuất ly thì có thể dùng được, có thể chứng đạt những pháp có thể được thắng tri."
Bài thứ bốn.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.