Tương Ưng Bộ · SN 26.005
Kinh Thọ
Vedanāsutta — bài thứ năm
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ năm là bài duy nhất trong bộ có cấu trúc khác hẳn, và cũng là bài duy nhất có một khoá trống.
Này các tỳ-kheo, sự sinh, sự tồn tại, sự sản sinh, sự xuất hiện của thọ do nhãn xúc sinh — ấy là sự sinh của khổ, là sự tồn tại của bệnh, là sự xuất hiện của già và chết.
Trong bản Pali, đoạn về thọ bị chia thành hai khoá ở giữa, và khoá thứ hai trong bản dịch ở đây để trống — vì nó chỉ là phần đuôi của câu trước, không mang nội dung mới. Người đọc sẽ thấy một dòng seg trống, và đó là dấu vết trung thực của bản nguồn.
Về nội dung, thọ là chỗ mà cái được cảm nhận xuất hiện. Và kinh nói: sự sinh của thọ là sự sinh của khổ. Không phải vì thọ luôn là khổ, mà vì có thọ thì có cái để bám, và có bám thì có khổ.
Đây là một trong những chỗ bộ kinh này chạm gần nhất đến giáo lý duyên khởi, dù nó không dùng chữ ấy.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sinh (Uppādasaṃyutta), tương ưng thứ 26.
Phẩm Sinh (Uppādavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Sinh.
Kinh Thọ (Vedanāsutta) — bài thứ năm.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, sự sinh, sự tồn tại, sự sản sinh, sự xuất hiện của thọ do nhãn xúc sinh — ấy là sự sinh của khổ, là sự tồn tại của bệnh, là sự xuất hiện của già và chết:
ấy là sự sinh của khổ, là sự tồn tại của bệnh, là sự xuất hiện của già và chết khi có sự sinh, sự tồn tại của thọ do nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc sinh;
Này các tỳ-kheo, sự diệt, sự lắng yên, sự chấm dứt của thọ do nhãn xúc sinh — ấy là sự diệt của khổ, là sự lắng yên của bệnh, là sự chấm dứt của già và chết:
ấy là sự diệt của khổ, là sự lắng yên của bệnh, là sự chấm dứt của già và chết khi có sự diệt, sự lắng yên của thọ do nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc sinh;
ấy là sự diệt của khổ, là sự lắng yên của bệnh, là sự chấm dứt của già và chết."
Bài thứ năm.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.