Tương Ưng Bộ · SN 35.161
Kinh Tĩnh Cư Tại Vườn Xoài Của Jīvaka
Jīvakambavanapaṭisallānasutta — bài thứ sáu
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ sáu là bản song sinh của bài 160, và nó đổi định thành tĩnh cư.
Này các tỳ-kheo, hãy chuyên tâm vào sự tĩnh cư. Với tỳ-kheo sống tĩnh cư, các pháp hiện rõ đúng như thật.
Chữ paṭisallāna — tĩnh cư, lui về, sống riêng — là chữ chỉ sự ẩn cư: rời chỗ đông, vào rừng, vào am, vào nơi vắng.
Và yogamāpajjati — chuyên tâm, dấn thân vào việc — là một chữ rất mạnh: nó là chữ dùng cho người lao vào công việc, không phải người ngồi yên.
Đọc hai bài cạnh nhau, có một điều hiện ra: định và tĩnh cư không phải hai thứ khác nhau. Chúng là hai mặt của cùng một việc: một cái nói về trạng thái của tâm, một cái nói về chỗ ở của thân.
Và cả hai đều dẫn tới cùng một kết quả: các pháp hiện rõ đúng như thật.
Bài này đáng chú ý vì nó là một trong những bài ngắn nhất của phẩm, và nó gần như là một bản sao. Nhưng sự tồn tại của nó — và của bài 160 bên cạnh — là một lời nhắc: trong truyền thống này, cùng một việc có thể được nói bằng nhiều từ, và mỗi từ giữ một góc nhìn.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sáu Xứ (Saḷāyatanasaṃyutta), tương ưng thứ 35.
Phẩm Diệt Tận Hỷ (Nandikkhayavagga) — phẩm thứ mười sáu của Tương Ưng Sáu Xứ.
Kinh Tĩnh Cư Tại Vườn Xoài Của Jīvaka (Jīvakambavanapaṭisallānasutta) — bài thứ sáu.
"Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú ở Rājagaha, trong vườn xoài của Jīvaka.
Tại đó, Đức Thế Tôn gọi các tỳ-kheo:
Hãy chuyên tâm vào sự tĩnh cư, này các tỳ-kheo.
Với tỳ-kheo sống tĩnh cư, này các tỳ-kheo, các pháp hiện rõ đúng như thật.
Và cái gì hiện rõ đúng như thật?
Con mắt hiện rõ đúng như thật là vô thường; các sắc hiện rõ đúng như thật là vô thường; nhãn thức hiện rõ đúng như thật là vô thường; nhãn xúc hiện rõ đúng như thật là vô thường; và cảm thọ — lạc, khổ hay không khổ không lạc — sinh khởi do duyên nhãn xúc, cái ấy cũng hiện rõ đúng như thật là vô thường. Cũng vậy với tai, mũi, lưỡi, thân.
Ý hiện rõ đúng như thật là vô thường; các pháp hiện rõ đúng như thật là vô thường.
Ý thức hiện rõ đúng như thật là vô thường.
Ý xúc hiện rõ đúng như thật là vô thường.
Và cảm thọ — lạc, khổ hay không khổ không lạc — sinh khởi do duyên ý xúc, cái ấy cũng hiện rõ đúng như thật là vô thường.
Hãy chuyên tâm vào sự tĩnh cư, này các tỳ-kheo.
Với tỳ-kheo sống tĩnh cư, này các tỳ-kheo, các pháp hiện rõ đúng như thật."
Bài thứ sáu.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.