Tương Ưng Bộ · SN 12.195
Kinh Tỉnh Giác về Thủ
Sampajaññasutta — bài thứ tư
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Tỉnh Giác về Thủ là bài thứ một trăm chín mươi lăm của Tương Ưng Nhân Duyên, và là bài thứ tư trong nhóm mười một bài lấy tỉnh giác làm pháp.
"Này các tỳ-kheo, với một người không biết thủ, không thấy thủ như thật, để có sự hiểu biết như thật về thủ, thì cần phải tỉnh giác."
Thủ có nghĩa gốc rất cụ thể: nhiên liệu. Lửa cháy được vì nó nắm lấy củi; củi ấy là upādāna của lửa. Cũng vậy, một cái chỉ có thể trở thành khi nó đã nắm lấy — và cái bị nắm thường không được nhìn thấy, chỉ có ngọn lửa được nhìn thấy.
Hai chữ ấy thường đi cùng, và trong kinh chúng gần như không tách rời.
Câu hỏi mà bài này để lại không phải "hiểu chưa", mà là "đã làm chưa". Hai chuyện ấy cách nhau rất xa, và bài kinh biết điều đó.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Nhân Duyên (Nidānasaṃyutta), tương ưng thứ 12.
Phẩm Antarapeyyāla (Antarapeyyāla) — phẩm thứ chín của Tương Ưng Nhân Duyên.
Kinh Tỉnh Giác về Thủ (Sampajaññasutta) — bài thứ tư.
"Này các tỳ-kheo, với một người không biết thủ, không thấy thủ như thật, không biết sự sinh khởi của thủ, không thấy sự sinh khởi của thủ như thật, không biết sự chấm dứt của thủ, không thấy sự chấm dứt của thủ như thật, không biết con đường dẫn đến sự chấm dứt của thủ, không thấy con đường ấy như thật, để có sự hiểu biết như thật về thủ,
thì cần phải tỉnh giác."
Bài thứ 195.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.