Tương Ưng Bộ · SN 56.35
Kinh Trăm Ngọn Giáo
Sattisatasutta — bài kinh ví chín trăm ngọn giá mỗi ngày
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Trăm Ngọn Giáo (Sattisatasutta) đặt ra một thí nghiệm tưởng tượng tàn nhẫn: một người sống trăm năm, mỗi ngày ba lần bị đâm ba trăm ngọn giá — chín trăm ngọn một ngày, suốt một trăm năm — và đổi lại, cuối đời người ấy sẽ giác ngộ bốn sự thật.
Rồi Đức Thế Tôn nói: với người đã ra đi vì mục đích, chừng ấy đủ để dấn thân. Và Ngài thêm một câu bất ngờ: Ta không nói rằng sự giác ngộ bốn sự thật đến cùng với khổ đau và buồn phiền; Ta nói rằng nó đến cùng với lạc và hỷ.
Đó là chỗ bài kinh lật lại toàn bộ hình ảnh bạo liệt ở đầu. Người ta thường nghĩ tu hành là chịu đựng. Bài này nói: cái giá thì có thể lớn đến đâu cũng đáng, nhưng cái nhận được không phải là đau — mà là niềm vui.
Câu "vòng sinh tử này không có khởi điểm" ở giữa bài cũng đáng nhớ: số lần bị đâm trong vô lượng kiếp đã nhiều hơn con số chín trăm ấy gấp vô số lần.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Tứ Đế (Saccasaṃyutta), tương ưng thứ 56.
Phẩm Rừng Sīsapā (Sīsapāvanavagga) — phẩm thứ tư của Tương Ưng Tứ Đế.
Kinh Trăm Ngọn Giáo (Sattisatasutta) — bài thứ năm.
"Này các tỳ-kheo, ví như có người sống một trăm năm, thọ một trăm năm.
Rồi có ai nói với người ấy:
"Này anh, buổi sáng người ta sẽ đâm anh ba trăm ngọn giá, buổi trưa đâm ba trăm ngọn giá, buổi chiều đâm ba trăm ngọn giá.
Này anh, mỗi ngày bị đâm ba trăm ngọn giá ba lần như vậy, sống được một trăm năm — hết một trăm năm ấy, anh sẽ giác ngộ hoàn toàn bốn sự thật cao quý."
Này các tỳ-kheo, với một người con nhà tử tế đã ra đi vì mục đích, chừng ấy đủ để người ấy dấn thân.
Vì sao vậy?
Này các tỳ-kheo, vòng sinh tử này không có khởi điểm được biết;
không tìm ra được điểm đầu của những lần bị đâm bằng giáo, bằng gươm, bằng tên, bằng rìu.
Này các tỳ-kheo, điều ấy có thể xảy ra.
Nhưng này các tỳ-kheo, Ta không nói rằng sự giác ngộ bốn sự thật cao quý đến cùng với khổ đau và buồn phiền;
mà này các tỳ-kheo, Ta nói rằng sự giác ngộ bốn sự thật cao quý đến cùng với lạc và hỷ.
Bốn sự thật ấy là gì?
Sự thật cao quý về khổ, sự thật cao quý về nguồn gốc của khổ, sự thật cao quý về sự chấm dứt của khổ, sự thật cao quý về con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ.
Vậy nên, này các tỳ-kheo, hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là nguồn gốc của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là sự chấm dứt của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ"."
Kinh Trăm Ngọn Giáo, bài thứ năm, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.