Tương Ưng Bộ · SN 56.9
Kinh Tranh Cãi
Viggāhikakathāsutta — bài kinh về những lời tranh cãi
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Tranh Cãi (Viggāhikakathāsutta) là bài thứ chín của Tương Ưng Tứ Đế, món thứ ba trong bộ ba bài về chỗ để tâm trí.
Bài bảy: chỗ để nghĩ. Bài tám: chỗ để suy xét. Bài này: chỗ để nói. Và nó là bài khó chịu nhất trong ba bài, vì ai đọc cũng nhận ra mình.
Nửa đầu bài dựng lại nguyên văn một cuộc cãi nhau — không phải cãi về giáo lý, mà cãi để thắng. Một bên nói: ông không hiểu, tôi hiểu; ông thực hành sai, tôi thực hành đúng; điều đáng nói sau thì ông nói trước; ông đã bị bắt lỗi, hãy gỡ mình ra nếu gỡ được. Bản Pali ghi đủ cả câu chót ấy, câu mà người ta chỉ nói khi đã thắng và muốn người kia bẽ mặt.
Đức Thế Tôn không bảo những lời ấy là sai sự thật. Ngài bảo chúng không dẫn đi đâu — cùng thước đo với hai bài trước. Một cuộc tranh luận thắng có thể để lại trong đầu người thắng đúng những gì nó vừa dọn ra khỏi đầu người thua.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Tứ Đế (Saccasaṃyutta), tương ưng thứ 56.
Phẩm Định (Samādhivagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Tứ Đế.
Kinh Tranh Cãi (Viggāhikakathāsutta) — bài thứ chín.
"Này các tỳ-kheo, chớ có nói những lời tranh cãi:
'Ông không hiểu giáo pháp và giới luật này, tôi mới hiểu giáo pháp và giới luật này. Làm sao ông hiểu được giáo pháp và giới luật này? Ông thực hành sai, tôi thực hành đúng. Lời tôi nói có ích, lời ông nói không ích. Điều đáng nói sau thì ông nói trước, điều đáng nói trước thì ông nói sau. Điều ông vẫn quen nói nay đã bị lật ngược; lý lẽ của ông đã bị gỡ; ông đã bị khuất phục. Hãy rút lời đi, nếu gỡ nổi thì gỡ ra.'
Vì sao vậy?
Này các tỳ-kheo, những lời nói ấy không có ích, không thuộc nền tảng của đời sống phạm hạnh, không dẫn đến nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.
Còn khi các ông nói, này các tỳ-kheo, hãy nói: 'Đây là khổ'; hãy nói: 'Đây là nguồn gốc của khổ'; hãy nói: 'Đây là sự chấm dứt của khổ'; hãy nói: 'Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ'…
và hãy nỗ lực để biết như thật."
Kinh Tranh Cãi, bài thứ chín, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.