Tương Ưng Bộ · SN 27.007
Kinh Tư
Cetanāsutta — bài thứ bảy
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ bảy chuyển sang tư — sắc tư, thanh tư, hương tư, vị tư, xúc tư, pháp tư.
Sự tham muốn và thích thú nơi sắc tư — đó là phiền não của tâm.
Tư là cái cố ý, cái hướng tâm về phía một cái gì đó. Nó gần với hành động hơn là với nhận thức. Khi người ta nghĩ ta muốn cái này, cái muốn ấy đã là tư.
Đây là chỗ tinh tế nhất trong danh sách, và cũng là chỗ dễ bị bỏ qua nhất. Vì tư không phải một đối tượng để quan sát. Nó là cái đang quan sát. Và khi tham bám vào chính cái đang quan sát, người ta không còn chỗ nào để đứng nhìn nó.
Bài này không giải thích điều ấy. Nó chỉ đặt tên và đi tiếp, đúng như mười bài khác. Nhưng việc nó đứng ngay sau bài về tưởng và ngay trước bài về ái cho thấy một trật tự có chủ ý: nhận ra, rồi cố ý, rồi khao khát.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Phiền Não (Kilesasaṃyutta), tương ưng thứ 27.
Phẩm Phiền Não (Kilesavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Phiền Não.
Kinh Tư (Cetanāsutta) — bài thứ bảy.
"Tại Sāvatthī.
sự tham muốn và thích thú nơi sắc tư — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi thanh tư — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi hương tư — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi vị tư — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi xúc tư — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, sự tham muốn và thích thú nơi pháp tư — đó là phiền não của tâm.
Này các tỳ-kheo, khi một vị tỳ-kheo đã đoạn trừ phiền não của tâm nơi sáu chỗ ấy, thì tâm vị ấy hướng về sự xuất ly.
Tâm đã được tu tập bằng sự xuất ly thì có thể dùng được, có thể chứng đạt những pháp có thể được thắng tri."
Bài thứ bảy.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.