Tương Ưng Bộ · SN 22.27
Kinh Vị Ngọt (II)
Dutiyaassādasutta — bài thứ sáu
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Vị Ngọt (II) (Dutiyaassādasutta) đổi thể: không còn là "ta suy nghĩ", mà là "ta đã đi tìm".
Này các tỳ-kheo, ta đã đi tìm vị ngọt của sắc, và ta đã tìm ra nó. Ta đã thấy rõ bằng trí tuệ toàn bộ vị ngọt của sắc.
Rồi cái hại, rồi lối ra. Ba lượt, cho từng uẩn. Cách nói "đi tìm... và tìm ra... đã thấy rõ toàn bộ" nghe rất khác với một giáo lý được truyền lại — nó là lời của một người đã thực sự lần theo từng hướng cho đến chỗ cùng.
Chi tiết đáng chú ý: toàn bộ (pariyanta). Không phải thấy vị ngọt ở một chỗ rồi khái quát. Mà là đi hết chiều dài của nó, biết nó ngọt tới đâu, hại tới đâu, thoát ra ở đâu.
Đó cũng là lý do bài này đứng ngay sau bài trước: bài 26 kể chuyện đi tìm, bài 27 kể kết quả — và kết quả ấy là cái làm nên tuyên bố giác ngộ.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Uẩn (Khandhasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm Gánh Nặng (Bhāravagga) — phẩm thứ ba của Tương Ưng Uẩn.
Kinh Vị Ngọt (II) (Dutiyaassādasutta) — bài thứ sáu.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
"Này các tỳ-kheo, ta đã đi tìm vị ngọt của sắc,
và ta đã tìm ra nó.
Ta đã thấy rõ bằng trí tuệ toàn bộ vị ngọt của sắc.
Ta đã đi tìm cái hại của sắc,
và ta đã tìm ra nó.
Ta đã thấy rõ bằng trí tuệ toàn bộ cái hại của sắc.
Ta đã đi tìm lối ra của sắc,
và ta đã tìm ra nó.
Ta đã thấy rõ bằng trí tuệ toàn bộ lối ra của sắc.
Ta đã đi tìm vị ngọt của thọ,
của tưởng,
của các hành,
và của thức,
và ta đã tìm ra nó.
Ta đã thấy rõ bằng trí tuệ toàn bộ vị ngọt của thức.
Ta đã đi tìm cái hại của thức,
và ta đã tìm ra nó.
Ta đã thấy rõ bằng trí tuệ toàn bộ cái hại của thức.
Ta đã đi tìm lối ra của thức,
và ta đã tìm ra nó.
Ta đã thấy rõ bằng trí tuệ toàn bộ lối ra của thức.
Và này các tỳ-kheo, bao lâu ta chưa thật sự hiểu rõ vị ngọt, cái hại và lối ra của năm thủ uẩn này đúng như thật, thì ta chưa tuyên bố trước thế giới chư thiên, ma vương, Phạm thiên, trước đám đông sa-môn, bà-la-môn, chư thiên và loài người rằng ta đã giác ngộ vô thượng chánh đẳng giác.
Nhưng khi ta đã thật sự hiểu rõ vị ngọt, cái hại và lối ra của năm thủ uẩn này đúng như thật, thì ta tuyên bố trước thế giới chư thiên, ma vương, Phạm thiên, trước đám đông sa-môn, bà-la-môn, chư thiên và loài người rằng ta đã giác ngộ vô thượng chánh đẳng giác.
Và tri kiến khởi lên nơi ta:
'Sự giải thoát của ta không còn lay chuyển; đây là lần sinh cuối; nay không còn tái sinh nữa.'"
Kinh Vị Ngọt (II), bài thứ sáu, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.