Tương Ưng Bộ · SN 56.59
Kinh Ví Núi (1)
Paṭhamapabbatūpamasutta — bài kinh ví bảy hạt cải bên núi tuyết
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Ví Núi (1) (Paṭhamapabbatūpamasutta) đưa núi tuyết Himavā vào: bảy hòn sỏi nhỏ bằng hạt cải đặt bên cạnh.
Cùng một khuôn, đổi vật liệu. Điều đáng chú ý là chọn hạt cải — nhỏ đến mức gần như không thấy. Cái được so không phải "một ít", mà là "gần như không có".
Bài sau làm điều ngược lại với chính ngọn núi ấy.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Tứ Đế (Saccasaṃyutta), tương ưng thứ 56.
Phẩm Thấu Suốt (Abhisamayavagga) — phẩm thứ sáu của Tương Ưng Tứ Đế.
Kinh Ví Núi (1) (Paṭhamapabbatūpamasutta) — bài thứ chín.
"Này các tỳ-kheo, ví như có người đặt bên cạnh núi tuyết Himavā, vua của các núi, bảy hòn sỏi nhỏ bằng hạt cải.
Này các tỳ-kheo, các ông nghĩ thế nào,
cái nào nhiều hơn — bảy hòn sỏi nhỏ bằng hạt cải được đặt ở đó, hay núi tuyết Himavā, vua của các núi?"
"Cái này nhiều hơn, bạch Thế Tôn, tức là núi tuyết Himavā, vua của các núi; bảy hòn sỏi nhỏ bằng hạt cải được đặt ở đó thật chẳng đáng kể.
Bảy hòn sỏi ấy không đếm được, không so được, không tính được một phần nhỏ nào khi đặt bên cạnh núi tuyết Himavā, vua của các núi."
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, với một vị đã thấy bốn sự thật, khối khổ đã được chấm dứt, đã được tiêu hết thì nhiều hơn; phần còn lại thì chẳng đáng kể. Khối khổ ấy không đếm được, không so được, không tính được một phần nhỏ nào khi đặt bên cạnh khối khổ trước kia đã được chấm dứt, đã được tiêu hết — phần còn lại chỉ là tối đa bảy lần sinh nữa.
Đó là với người hiểu như thật: "Đây là khổ"; hiểu như thật: "Đây là nguồn gốc của khổ"; hiểu như thật: "Đây là sự chấm dứt của khổ"; hiểu như thật: "Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ". Vậy nên, này các tỳ-kheo, hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là nguồn gốc của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là sự chấm dứt của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ"."
Kinh Kinh Ví Núi (1), bài thứ chín, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.