Tương Ưng Bộ · SN 35.212
Kinh Vô Ngã Nơi Ba Thời Nội Xứ Iii
Ajjhattātītādiyadanattasutta — bài thứ bốn mươi lăm
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ bốn mươi sáu đóng khối chỉ vô ngã nội xứ, bằng hiện tại.
Này các tỳ-kheo, con mắt là vô ngã, cái tai là vô ngã, cái mũi là vô ngã, cái lưỡi là vô ngã, cái thân là vô ngã và ý là vô ngã, tất cả đều thuộc hiện tại.
Rồi ba câu quen, rồi chuỗi kết.
Bốn mươi sáu bài. Và từ bài 213, phẩm chuyển sang ngoại xứ và lặp lại toàn bộ ba khối (đủ ba bước, hai bước, một bước) cho sáu cảnh.
Đó là chín bài nữa: 213–215 (đủ), 216–218 (hai bước), 219–221 (một bước).
Nghĩa là khối 204–221 là hai cánh đối xứng: chín bài nội, chín bài ngoại. Và cả hai cánh đi theo cùng một đường dốc: đủ → rút → nén.
Đó là một cấu trúc rất đẹp, và nó chỉ hiện ra khi nhìn toàn khối, không khi đọc từng bài.
Và đây là lần thứ ba trong phẩm tôi phải nói điều ấy. Có lẽ đó chính là điều phẩm này muốn dạy về cách đọc: đừng đọc từng bài.
Nhưng cũng đừng bỏ bài nào — vì chính số bài làm nên cấu trúc.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sáu Xứ (Saḷāyatanasaṃyutta), tương ưng thứ 35.
Phẩm Sáu Mươi Phép Lặp (Saṭṭhipeyyālavagga) — phẩm thứ mười bảy của Tương Ưng Sáu Xứ.
Kinh Vô Ngã Nơi Ba Thời Nội Xứ Iii (Ajjhattātītādiyadanattasutta) — bài thứ bốn mươi lăm.
"Này các tỳ-kheo, con mắt là vô ngã, thuộc hiện tại; các sắc là vô ngã, thuộc hiện tại; nhãn thức là vô ngã, thuộc hiện tại; nhãn xúc là vô ngã, thuộc hiện tại; và cảm thọ — lạc, khổ hay không khổ không lạc — sinh khởi do duyên nhãn xúc, cái ấy cũng là vô ngã, thuộc hiện tại.
Cũng vậy với cái tai, cái mũi, cái lưỡi, cái thân và ý cùng các cảnh, thức, xúc, thọ của chúng — tất cả đều là vô ngã, thuộc hiện tại.
Cái gì vô ngã thì cần được thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.
Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử đã nghe nhiều nhàm chán đối với con mắt, nhàm chán đối với cái tai, nhàm chán đối với cái mũi, nhàm chán đối với cái lưỡi, nhàm chán đối với cái thân và nhàm chán đối với ý. Do nhàm chán nên ly tham; do ly tham nên được giải thoát; khi được giải thoát, vị ấy biết: Ta đã được giải thoát. Vị ấy biết: Sinh đã tận, đời sống phạm hạnh đã sống xong, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lại đời này nữa."
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.