Tương Ưng Bộ · SN 35.210
Kinh Vô Ngã Nơi Ba Thời Nội Xứ
Ajjhattātītādiyadanattasutta — bài thứ bốn mươi ba
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ bốn mươi bốn là bài đầu của khối chỉ vô ngã, ở phía nội xứ.
Này các tỳ-kheo, con mắt là vô ngã, thuộc quá khứ; các sắc là vô ngã, thuộc quá khứ; nhãn thức là vô ngã, thuộc quá khứ; nhãn xúc là vô ngã, thuộc quá khứ; và cảm thọ — lạc, khổ hay không khổ không lạc — sinh khởi do duyên nhãn xúc, cái ấy cũng là vô ngã, thuộc quá khứ.
Rồi: cũng vậy với tai, mũi, lưỡi, thân và ý.
Rồi ba câu quen: cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.
Rồi chuỗi kết.
Có một điều đáng chú ý về độ dài của bài này: bốn đoạn, nhưng đoạn đầu rất dài — nó gộp năm thứ (căn, cảnh, thức, xúc, thọ) trong một câu.
Đó là một nén rất mạnh, và nó khác với các bài trước — ở đó mỗi thứ được một câu.
Nghĩa là sự rút gọn không chỉ xảy ra giữa các bài; nó xảy ra trong bài. Và càng về cuối phẩm, các bài càng nén.
Sáu bài cuối (222–227) sẽ nén hơn nữa: ba đoạn, và mỗi đoạn là một danh sách sáu mục.
Đó là một đường dốc, và nó dẫn tới câu kết của phẩm.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sáu Xứ (Saḷāyatanasaṃyutta), tương ưng thứ 35.
Phẩm Sáu Mươi Phép Lặp (Saṭṭhipeyyālavagga) — phẩm thứ mười bảy của Tương Ưng Sáu Xứ.
Kinh Vô Ngã Nơi Ba Thời Nội Xứ (Ajjhattātītādiyadanattasutta) — bài thứ bốn mươi ba.
"Này các tỳ-kheo, con mắt là vô ngã, thuộc quá khứ; các sắc là vô ngã, thuộc quá khứ; nhãn thức là vô ngã, thuộc quá khứ; nhãn xúc là vô ngã, thuộc quá khứ; và cảm thọ — lạc, khổ hay không khổ không lạc — sinh khởi do duyên nhãn xúc, cái ấy cũng là vô ngã, thuộc quá khứ.
Cũng vậy với cái tai, cái mũi, cái lưỡi, cái thân và ý cùng các cảnh, thức, xúc, thọ của chúng — tất cả đều là vô ngã, thuộc quá khứ.
Cái gì vô ngã thì cần được thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ rằng: cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.
Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử đã nghe nhiều nhàm chán đối với con mắt, nhàm chán đối với cái tai, nhàm chán đối với cái mũi, nhàm chán đối với cái lưỡi, nhàm chán đối với cái thân và nhàm chán đối với ý. Do nhàm chán nên ly tham; do ly tham nên được giải thoát; khi được giải thoát, vị ấy biết: Ta đã được giải thoát. Vị ấy biết: Sinh đã tận, đời sống phạm hạnh đã sống xong, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lại đời này nữa."
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.