Tương Ưng Bộ · SN 23.13
Kinh Vô Thường
Aniccasutta — bài thứ mười ba
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài này hỏi một chữ: vô thường (anicca).
Bạch Đức Thế Tôn, vô thường là gì?
Câu trả lời luôn cùng một khuôn: sắc là vô thường, thọ là vô thường, tưởng là vô thường, hành là vô thường, thức là vô thường. Rồi công thức quen thuộc — nhàm chán, ly tham, giải thoát, tuệ khởi lên: đã giải thoát.
Nghĩa của chữ ấy: cái sinh rồi diệt, không đứng yên.
Đây là chữ đầu tiên trong ba chữ căn bản của bộ kinh: vô thường, khổ, vô ngã. Ba chữ ấy lần lượt chiếm sáu bài tiếp theo.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Rādha (Rādhasaṃyutta), tương ưng thứ 23.
Phẩm Ma (Hai) (Dutiyamāravagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Rādha.
Kinh Vô Thường (Aniccasutta) — bài thứ mười ba.
"Tại Sāvatthī.
Ngồi một bên, Tôn giả Rādha bạch Đức Thế Tôn:
Bạch Đức Thế Tôn, người ta nói vô thường, vô thường.
Bạch Đức Thế Tôn, vô thường là gì?
Này Rādha, sắc là vô thường, thọ là vô thường, tưởng là vô thường, hành là vô thường, thức là vô thường.
Thấy như vậy, này Rādha, bậc thánh đệ tử đã nghe nhiều nhàm chán nơi sắc, nhàm chán nơi thọ, nhàm chán nơi tưởng, nhàm chán nơi hành, nhàm chán nơi thức. Nhàm chán nên ly tham; ly tham nên giải thoát. Trong sự giải thoát, tuệ khởi lên: đã giải thoát.
Vị ấy biết: sinh đã tận, phạm hạnh đã sống xong, điều cần làm đã làm, không còn trở lại đời này nữa."
Bài thứ ba.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.