Tương Ưng Bộ · SN 35.10
Kinh Vô Thường Ngoại Phần (II)
Bāhirāniccātītānāgatasutta — bài thứ mười
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Vô Thường Ngoại Phần (II) (Bāhirāniccātītānāgatasutta) mở nửa sau: sáu đối tượng, thời gian, vô thường.
Chỗ này có thể gây khó chịu. Một âm thanh đã qua — nó ở đâu để mà vô thường? Nó đã tắt rồi.
Nhưng kinh không nói về âm thanh ấy như một vật. Nó nói về cái đang được nhận là đối tượng: ký ức về âm thanh, dự đoán về âm thanh. Và những thứ ấy thì rõ ràng vô thường — chúng sinh và diệt trong từng khoảnh khắc, nhanh hơn ta kịp gọi tên.
Đối tượng không phải cái ở ngoài kia. Đối tượng là chỗ mà tâm chạm vào.
Đó là lý do bài này vẫn nói được điều gì đó, dù nó lặp lại y bài trước chỉ đổi một chữ. Nó không nhắc lại một công thức; nó chỉ đổi phía, và cái phía ấy làm cho câu hỏi khó hơn.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sáu Xứ (Saḷāyatanasaṃyutta), tương ưng thứ 35.
Phẩm Vô Thường (Aniccavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Sáu Xứ.
Kinh Vô Thường Ngoại Phần (II) (Bāhirāniccātītānāgatasutta) — bài thứ mười.
"Các sắc là vô thường, đã qua và chưa đến;
huống nữa là các sắc hiện tại.
Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử đã nghe nhiều không còn mong đợi nơi các sắc đã qua;
không hoan hỷ với các sắc chưa đến;
đang thực hành để nhàm chán, ly tham, chấm dứt các sắc hiện tại.
Các tiếng là vô thường, đã qua và chưa đến; huống nữa là các tiếng hiện tại. Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử đã nghe nhiều không còn mong đợi nơi các tiếng đã qua; không hoan hỷ với các tiếng chưa đến; và đang thực hành để nhàm chán, ly tham, chấm dứt các tiếng hiện tại.
Các mùi là vô thường, đã qua và chưa đến; huống nữa là các mùi hiện tại. Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử đã nghe nhiều không còn mong đợi nơi các mùi đã qua; không hoan hỷ với các mùi chưa đến; và đang thực hành để nhàm chán, ly tham, chấm dứt các mùi hiện tại.
Các vị là vô thường, đã qua và chưa đến; huống nữa là các vị hiện tại. Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử đã nghe nhiều không còn mong đợi nơi các vị đã qua; không hoan hỷ với các vị chưa đến; và đang thực hành để nhàm chán, ly tham, chấm dứt các vị hiện tại.
Các vật chạm là vô thường, đã qua và chưa đến; huống nữa là các vật chạm hiện tại. Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử đã nghe nhiều không còn mong đợi nơi các vật chạm đã qua; không hoan hỷ với các vật chạm chưa đến; và đang thực hành để nhàm chán, ly tham, chấm dứt các vật chạm hiện tại.
Các pháp là vô thường, đã qua và chưa đến;
huống nữa là các pháp hiện tại.
Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử đã nghe nhiều không còn mong đợi nơi các pháp đã qua;
không hoan hỷ với các pháp chưa đến;
đang thực hành để nhàm chán, ly tham, chấm dứt các pháp hiện tại."
Bài thứ mười.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.