Tương Ưng Bộ · SN 35.187
Kinh Vô Thường Nơi Vị Lai Nội Xứ
Ajjhattānāgatāniccasutta — bài thứ hai mươi
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ hai mươi mốt đổi quá khứ thành vị lai, và đó là một sự đổi khó hơn nhiều.
Này các tỳ-kheo, con mắt là vô thường, cái tai là vô thường, cái mũi là vô thường, cái lưỡi là vô thường, cái thân là vô thường và ý là vô thường, tất cả đều thuộc vị lai.
Với quá khứ, câu ấy là một sự thật đã xong. Với vị lai, nó là một dự đoán.
Và dự đoán thì cần lý do. Lý do ấy không được nói ra ở đây, nhưng nó nằm ở chỗ khác trong Tương Ưng: cái gì sinh khởi do duyên thì sẽ diệt — và cái gì đã diệt thì không thể là thường.
Có một chi tiết về hình thức đáng ghi ở bài này: bản Pali rút gọn phần giữa. Nó chỉ nói "thấy vậy" rồi nhảy tới câu kết.
Đó là dấu hiệu của một bản đã được tụng nhiều lần: người tụng biết phần giữa, nên bản ghi bỏ trống nó.
Trong bản dịch này, phần giữa được viết đủ — vì người đọc không có trí nhớ của người tụng.
Và đó là một trong những chỗ mà dịch là làm đầy, không phải chép lại.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sáu Xứ (Saḷāyatanasaṃyutta), tương ưng thứ 35.
Phẩm Sáu Mươi Phép Lặp (Saṭṭhipeyyālavagga) — phẩm thứ mười bảy của Tương Ưng Sáu Xứ.
Kinh Vô Thường Nơi Vị Lai Nội Xứ (Ajjhattānāgatāniccasutta) — bài thứ hai mươi.
"Này các tỳ-kheo, con mắt là vô thường, cái tai là vô thường, cái mũi là vô thường, cái lưỡi là vô thường, cái thân là vô thường và ý là vô thường, thuộc vị lai.
Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử đã nghe nhiều nhàm chán đối với con mắt, nhàm chán đối với cái tai, nhàm chán đối với cái mũi, nhàm chán đối với cái lưỡi, nhàm chán đối với cái thân và nhàm chán đối với ý.
Do nhàm chán nên ly tham; do ly tham nên được giải thoát; khi được giải thoát, vị ấy biết: Ta đã được giải thoát.
Vị ấy biết: Sinh đã tận, đời sống phạm hạnh đã sống xong, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lại đời này nữa."
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.