Tương Ưng Bộ · SN 45.18
Kinh Vườn Gà (I)
Paṭhamakukkuṭārāmasutta — bài thứ mười tám
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Vườn Gà (I) (Paṭhamakukkuṭārāmasutta) mở đầu một nhóm ba bài liên tiếp — và cả ba đều là những cuộc đối thoại riêng tư, không có Đức Thế Tôn trong đó.
Bối cảnh: Tôn giả Ānanda và Tôn giả Bhadda cùng trú tại Kukkuṭārāma (Vườn Gà) ở Pāṭaliputta. Buổi chiều, Bhadda ra khỏi chỗ ẩn cư, đến hỏi Ānanda.
Lần này câu hỏi là: "Người ta nói 'phi phạm hạnh, phi phạm hạnh'. Phi phạm hạnh là gì?"
Ānanda khen câu hỏi ấy — "Lành thay, lành thay, này Bhadda! Câu hỏi hay, chỗ hiểu hay, cách hỏi khéo" — rồi trả lời: phi phạm hạnh là con đường tám nhánh sai.
Ba bài 45.18–45.20 là một cái thang rất đẹp:
45.18: phi phạm hạnh là gì? → con đường tám nhánh sai. 45.19: phạm hạnh là gì, và chỗ kết thúc của nó? → con đường tám nhánh, và tận diệt tham sân si. 45.20: phạm hạnh, người sống phạm hạnh, chỗ kết thúc của phạm hạnh? → đủ cả ba.
Bhadda hỏi câu sau kế tiếp câu trước, và mỗi lần Ānanda lại khen cái cách hỏi. Đây là một trong những chỗ hiếm hoi trong kinh cho thấy cách hỏi được coi trọng như thế nào — không phải chỉ câu trả lời mới đáng giá.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Trú Xứ (Vihāravagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Đạo.
Kinh Vườn Gà (I) (Paṭhamakukkuṭārāmasutta) — bài thứ mười tám.
Tôi nghe như vầy.
Một thuở nọ, Tôn giả Ānanda và Tôn giả Bhadda cùng trú tại Kukkuṭārāma, ở Pāṭaliputta.
Rồi vào buổi chiều, Tôn giả Bhadda xuất khỏi chỗ ẩn cư, đến chỗ Tôn giả Ānanda; đến rồi, chào hỏi thân mật với Tôn giả Ānanda.
Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân mật đáng ghi nhớ, ông ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Bhadda thưa với Tôn giả Ānanda:
"Người ta nói 'phi phạm hạnh, phi phạm hạnh', này hiền giả Ānanda.
Này hiền giả, phi phạm hạnh là gì?"
"Lành thay, lành thay, này hiền giả Bhadda!
Này hiền giả Bhadda, câu hỏi hay, chỗ hiểu hay, cách hỏi khéo.
Bởi vì này hiền giả Bhadda, ông hỏi như vầy:
'Người ta nói "phi phạm hạnh, phi phạm hạnh", này hiền giả Ānanda.
Này hiền giả, phi phạm hạnh là gì?'"
"Thưa vâng, này hiền giả."
"Này hiền giả, chính con đường tám nhánh sai này là phi phạm hạnh, tức là:
tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng, tà tinh tấn, tà niệm, tà định."
Kinh Vườn Gà (I), bài thứ mười tám, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.